Boek 8 Artikel 426 (8:426 BW)

Gaat het bevrachte schip verloren, dan valt de grondslag van de overeenkomst weg. Dit artikel bepaalt daarom dat een tijd- of reisbevrachting met het vergaan van het schip eindigt. Er is geen opzegging of ontbinding nodig; het einde treedt van rechtswege in.

Wanneer een schip als vergaan geldt

Soms is niet vast te stellen wanneer een schip is vergaan, bijvoorbeeld omdat het spoorloos is. Voor die gevallen geeft de wet een hulpregel: bij langdurige tijdingloosheid wordt vermoed dat het schip is vergaan aan het einde van de dag waarop het laatste bericht is ontvangen, gemeten in Universele Tijd. Dat vermoeden geeft een aanknopingspunt voor de afrekening van vracht, verzekering en aansprakelijkheid, en kan met tegenbewijs worden weerlegd.

Vermoeden ten laste van de vervrachter

Voor lading die al ten vervoer was ontvangen, geldt opnieuw een vermoeden dat de vervrachter belast: aangenomen wordt dat het vergaan te wijten is aan een omstandigheid die voor zijn rekening komt. Welke omstandigheden dat zijn, wordt bepaald met dezelfde maatstaf als bij beschadiging van vervoerde zaken. Wil de vervrachter daaronder uit, dan moet hij zelf aannemelijk maken dat de oorzaak in zijn ontheffingssfeer valt.

Toch nog vervoeren

Brengt de vervrachter de zaken die al aan boord waren ondanks alles alsnog naar de bestemming, dan wordt dat bij reisbevrachting vermoed te gebeuren op grond van de oorspronkelijke overeenkomst. Dat is voor beide partijen van belang: de voorwaarden, de aansprakelijkheidsregels en de vracht blijven dan gelden zoals eerder afgesproken. Verder moet de vervrachter de bevrachter zo snel mogelijk waarschuwen.

Afwikkeling van de lading

Voor de gevolgen voor de zaken sluit het artikel aan bij drie leden van artikel 8:398 BW: de vermoedens over de staat van de zaken op het moment van beëindiging, de behandeling van doorvoerkosten of waardeverschil als waardevermindering, en de regels rond de feitelijke aflevering. Voor die aflevering gelden het tussen partijen overeengekomene en de afleveringsbepalingen van deze afdeling; op die grond is voor die aflevering geen vracht verschuldigd, en de bepalingen over opslag en verkoop van niet in ontvangst genomen zaken zijn van overeenkomstige toepassing. Zo wordt in alle gevallen waarin een zeereis voortijdig eindigt op dezelfde manier gerekend.

In de praktijk

Voor de bevrachter is het belangrijkste gevolg dat hij niet hoeft op te zeggen: het contract is voorbij. Hij moet direct nagaan of de vervrachter de lading alsnog laat vervoeren, want dan lopen de oude voorwaarden door. Voor ladingbelanghebbenden en verzekeraars is het vermoeden over het tijdstip van vergaan van praktische waarde, omdat termijnen en dekkingsperiodes daarop kunnen worden vastgeknoopt.