Boek 8 Artikel 422 (8:422 BW)

Laadtijd, overligtijd en overliggeld bij zeevervoer

Voor zover de vervoerder verplicht is tot laden, is hij gehouden zulks in de overeengekomen laadtijd te doen.
Voor zover de afzender verplicht is tot laden of stuwen, staat hij er voor in dat zulks in de overeengekomen laadtijd geschiedt.
Werd geen laadtijd vastgesteld, dan behoort de inlading te geschieden zo snel als ter plekke voor een schip als het betrokken schip gebruikelijk of redelijk is.
Bepaalt de vervoerovereenkomst overliggeld, doch niet de overligtijd, dan wordt deze tijd vastgesteld op acht opeenvolgende etmalen of, als op de ligplek een ander aantal redelijk of gebruikelijk is, op dit aantal.
De wettelijke bepalingen omtrent boetebedingen zijn niet van toepassing op bedingen met betrekking tot overliggeld.
Schuldenaren van overliggeld en een mogelijkerwijs uit hoofde van het tweede lid verschuldigde schadevergoeding zijn tot betaling daarvan hoofdelijk verbonden.

Toelichting

Een schip dat wacht kost geld. Daarom werkt de scheepvaart met een afgesproken laadtijd en met overliggeld voor de tijd daarna. Dit artikel geeft de wettelijke regels rond die begrippen bij goederenvervoer over zee.

Wie binnen de laadtijd moet leveren

Rust de laadplicht op de vervoerder, dan moet hij binnen de afgesproken laadtijd laden. Rust de plicht om te laden of te stuwen op de afzender, dan staat die ervoor in dat het binnen die tijd gebeurt. Het verschil in formulering is niet toevallig: de afzender staat ervoor in, ook als de vertraging door zijn hulppersonen of door de terminal wordt veroorzaakt.

Als er geen laadtijd is afgesproken

Ontbreekt een afspraak over de laadtijd, dan geldt een open norm: er moet zo snel worden geladen als ter plaatse voor een schip als dit gebruikelijk of redelijk is. De maatstaf is dus lokaal en scheepsgebonden. Wat in een moderne containerterminal normaal is, is geen maatstaf voor een kleine bulkkade.

Overligtijd en overliggeld

Is wel overliggeld afgesproken maar geen overligtijd, dan stelt de wet die tijd op acht opeenvolgende etmalen, tenzij op de betrokken ligplek een ander aantal redelijk of gebruikelijk is. Overliggeld is de vooraf vastgestelde vergoeding voor het overschrijden van de laad- of lostijd en is verschuldigd zolang de overligtijd loopt. De wet bepaalt uitdrukkelijk dat de regels over boetebedingen daarop niet van toepassing zijn; overliggeld kan dus niet worden gematigd langs de weg die voor boetes geldt. Is de overligtijd verstreken, dan werkt die vaste vergoeding niet meer door en gelden voor de schade daarna de gewone regels over schadevergoeding.

Hoofdelijke gebondenheid

Zijn er meerdere schuldenaren van overliggeld, of van de schadevergoeding die uit de instaanplicht voortvloeit, dan zijn zij hoofdelijk verbonden. De vervoerder kan dus bij elk van hen het geheel opeisen. Dat maakt de inning eenvoudig en dwingt de betrokkenen om onderling af te spreken wie welk deel draagt.

In de praktijk

Loopt een lading vertraging op doordat de terminal van de afzender de partij niet op tijd gereed heeft, dan loopt de overligtijd door en is het overliggeld daarover niet te matigen als was het een boete. Voor verladers is dat een reden om laadtijd en overligtijd nauwkeurig af te spreken en om die afspraken door te leggen naar hun eigen terminal- en wegvervoercontracten; anders blijven de kosten aan hen hangen.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst