Boek 8 Artikel 370 (8:370 BW)

Boek 8 kent voor elke vervoersvorm een eigen regeling. Dit artikel bakent af wanneer de regels over goederenvervoer over zee gelden. Het gaat om de overeenkomst waarbij de ene partij, de vervoerder, zich tegenover de andere partij, de afzender, verbindt om zaken aan boord van een schip uitsluitend over zee te vervoeren. Of die afspraak nu een gewone vervoerovereenkomst is of de vorm heeft van een tijd- of reisbevrachting, maakt niet uit: beide vallen onder deze afdeling.

De grens tussen zee en binnenwateren

In Nederland loopt vervoer zelden alleen over zee of alleen over de binnenwateren. Voor die gemengde reizen geeft het artikel een keuzeregel. Vaart één en hetzelfde schip zowel over zee als over binnenwateren, dan geldt de hele reis als zeevervoer. Daarop bestaat één uitzondering: is het zeetraject duidelijk ondergeschikt aan de vaart over de binnenwateren, dan wordt het geheel als binnenvaart aangemerkt. Zo hoeft niet per traject een ander regime te worden toegepast.

Schepen zonder eigen voortstuwing

Voor duwbakken en lichters die zelf geen voortstuwing hebben, is een aparte regel nodig. Daarvoor wordt gekeken naar het schip dat de beweegkracht levert. Wordt de vaart van dat schip als zeevaart aangemerkt, dan geldt dat ook voor het gesleepte of geduwde schip; is dat niet zo, dan is het binnenvaart. De hierboven genoemde regel over ondergeschiktheid wordt daarbij meegewogen.

Wat buiten de afdeling valt

Twee soorten vervoer zijn uitgezonderd. Het vervoer van poststukken ter uitvoering van de universele postdienst of onder een internationale postovereenkomst valt niet onder deze afdeling; daarvoor gelden de regels van de Postwet 2009 en de betrokken postovereenkomsten. Ook het vervoer van bagage valt er in beginsel buiten, met een voorbehoud voor het geval dat in artikel 8:510 BW is geregeld. Bagage hoort bij het personenvervoer en wordt daar geregeld.

In de praktijk

Voor wie een schadeclaim voorbereidt, is dit artikel de eerste toets. Een partij staal die van Rotterdam naar Bilbao gaat, valt onder deze afdeling; een partij zand die vanaf een binnenhaven met een kort stukje kustvaart wordt vervoerd, kan als binnenvaart gelden als dat zeetraject duidelijk bijzaak is. Het verschil is niet academisch: aansprakelijkheidsregime, limieten en termijnen verschillen per vervoersvorm. Wie zijn koffer beschadigd terugkrijgt van een zeereis, moet niet in deze afdeling zoeken maar bij de regels over personenvervoer over zee.