Boek 8 Artikel 262 (8:262 BW)

De kapitein van een zeeschip heeft van de wet een eigen bevoegdheid gekregen om te handelen namens zijn werkgever: de reder, of bij een rompbevrachting de rompbevrachter. Die kan de bevoegdheid intern inperken: hij kan afspreken dat de kapitein boven een bepaald bedrag eerst toestemming moet vragen, of dat hij bepaalde contracten niet mag sluiten. Dit artikel bepaalt wat zo'n interne afspraak naar buiten toe waard is: tegen een derde geldt de beperking pas als die aan die derde bekend is gemaakt.

Bescherming van wie met het schip zaken doet

Wie in een haven proviand levert of een reparatie uitvoert, heeft geen inzicht in de interne instructies die de kapitein heeft meegekregen. Het eerste lid laat een beperking alleen tegen hem gelden als zij hem bekend is gemaakt. Zolang dat niet is gebeurd, kan de werkgever zich tegenover hem niet op de beperking beroepen en geldt de bevoegdheid die de wet de kapitein geeft.

Hoe bekendmaking werkt

De wet schrijft geen vorm voor; zij eist alleen dat de beperking aan de derde bekend is gemaakt. Een schriftelijke mededeling met een datum maakt aantoonbaar dat en wanneer de derde is ingelicht.

De positie van de kapitein zelf

Het tweede lid regelt de keerzijde. Binnen de grenzen van zijn bevoegdheid verbindt de kapitein alleen zijn werkgever, de reder of de rompbevrachter, en niet zichzelf; hij handelt als vertegenwoordiger en is persoonlijk geen partij. Overschrijdt hij die grenzen, dan verbindt hij zichzelf. Voor de kapitein maakt het dus voor zijn eigen positie uit of hij binnen of buiten zijn bevoegdheid handelt, en daarvoor is van belang welke beperkingen aan derden zijn meegedeeld.

In de praktijk

Een reder bepaalt dat de kapitein geen reparatieopdrachten boven een bepaald bedrag mag geven. Wordt dat niet aan de werf meegedeeld en geeft de kapitein toch de opdracht, dan is de reder gebonden en moet hij betalen. Is de werf vooraf schriftelijk geïnformeerd, dan kan hij de betaling weigeren en houdt de werf alleen de kapitein persoonlijk over. Een bevestiging door de reder of de rompbevrachter zelf geeft een leverancier zekerheid dat de opdracht de werkgever bindt. Omgekeerd werkt een beperking die alleen intern is vastgelegd niet tegen de partijen in de haven; pas nadat zij hun is meegedeeld, kan de werkgever zich erop beroepen.