Boek 8 Artikel 217 (8:217 BW)

Naast de zware voorrechten die boven de hypotheek gaan, kent dit boek een tweede laag. Dit artikel geeft een aantal vorderingen voorrang boven de gewone bevoorrechte vorderingen, maar juist ná de voorrechten van artikel 8:211 BW, ná de hypotheek, ná enkele andere aangewezen vorderingen en ná de pandhouder. Een schip in aanbouw valt hier niet onder.

Welke vorderingen

In de eerste plaats gaat het om vorderingen die voortkomen uit rechtshandelingen waaraan de reder of een rompbevrachter is gebonden en die er rechtstreeks toe dienen het schip te laten varen of in de vaart te houden; het in ontvangst nemen van een verklaring telt daarbij ook als zo'n handeling. Daarnaast gaat het om vorderingen tegen degene die op grond van de aangewezen bepalingen als vervoerder geldt, om bepaalde aansprakelijkheden die uit de aanvaringsregeling op de reder rusten, en om de vorderingen van artikel 8:752 BW voor zover die op de reder drukken.

• Leveringen en diensten die het schip laten varen.

- Bepaalde aansprakelijkheden die op de reder rusten.

Waarom deze laag lager staat

Deze vorderingen ontstaan uit de gewone bedrijfsvoering. Wie brandstof, proviand of onderhoud levert, kan vooraf onderzoek doen en zekerheid of vooruitbetaling vragen. Dat geldt niet voor de bemanning of voor een hulpverlener die een schip in nood bijstaat. Daarom staan deze bedrijfsvorderingen wel boven de gewone schuldeisers, maar onder de zwaarste voorrechten en onder de hypotheek.

Onderling gelijk, en aanvullende regels

Onderling hebben deze vorderingen dezelfde rang; zij worden naar evenredigheid van hun omvang voldaan. Verder gelden enkele bepalingen uit deze afdeling ook hier: over rente en kosten, over de zaken die blijvend met het schip zijn verbonden, en over het ontstaan van het voorrecht bij exploitatie door een ander dan de reder. Voor de aanvaringsvorderingen geldt bovendien de regeling over zaaksgevolg en inschrijving. De algemene zaaksvervangingsregel uit Boek 3 is niet van toepassing.

Wat dit voor leveranciers betekent

Een leverancier heeft dus wel een positie, maar die staat achter een eventuele hypotheek. Bij een zwaar gefinancierd schip is de praktische waarde daarvan beperkt. Dat is een reden om bij grote leveringen betaling vooraf, een bankgarantie of een betaling per haven af te spreken in plaats van te vertrouwen op het voorrecht.

In de praktijk

Een bunkerleverancier levert brandstof aan een rompbevrachter en wordt niet betaald. Hij heeft een voorrecht op het schip, ook al is de reder niet zijn wederpartij. Wordt het schip verkocht, dan komt hij echter pas aan bod nadat de bemanning, de hulpverleners en de bank zijn voldaan. Wie in deze markt levert, rekent daar vooraf mee.