Boek 8 Artikel 170 (8:170 BW)

Overname van het aandeel van de ontslagen boekhouder

Is de boekhouder lid der rederij, dan heeft hij, indien de leden zijn betrekking doen eindigen of hem een dringende reden hebben gegeven op grond waarvan hij zijnerzijds de betrekking doet eindigen, het recht te verlangen, dat zijn aandeel door de overige leden wordt overgenomen tegen zodanige prijs als deskundigen het op het tijdstip, waarop hij de overneming verlangt, waard zullen achten. Hij heeft dit recht niet, indien hij aan de leden der rederij een dringende reden heeft gegeven op grond waarvan zij de betrekking doen eindigen.
Hij moet van zijn verlangen tot overneming kennis geven aan de leden der rederij binnen een maand, nadat zijn betrekking is geëindigd. Wanneer aan zijn verlangen niet binnen een maand is voldaan of wanneer niet binnen twee weken na het overnemen van zijn aandeel de daarvoor bepaalde prijs aan hem is voldaan, kan de rechter op een binnen twee maanden door de boekhouder gedaan verzoek bevelen dat het schip wordt verkocht. De wijze van verkoop wordt door de rechter bepaald.
Door ieder van hen die tot de overneming verplicht zijn, wordt van het overgenomen aandeel een gedeelte verkregen, evenredig aan zijn aandeel in het schip.

Toelichting

Een boekhouder is soms zelf mede-eigenaar van het schip. Eindigt zijn betrekking, dan zit hij als lid vast in een rederij waarin hij niets meer te zeggen heeft. Dit artikel biedt hem een uitweg: hij kan verlangen dat de overige leden zijn aandeel overnemen tegen een door deskundigen te bepalen prijs.

Wanneer het recht bestaat

Het recht bestaat als de leden zijn betrekking hebben beëindigd, en ook als zij hem een dringende reden hebben gegeven waardoor hij zelf een einde aan de betrekking maakt. Het bestaat juist niet wanneer hij zelf de leden een dringende reden heeft gegeven om hem te laten gaan. Wie het conflict veroorzaakte, kan de anderen dus niet dwingen hem uit te kopen.

Ontslag door de leden: recht op overname.

- Eigen vertrek wegens een dringende reden van de leden: eveneens.

De prijs

De prijs wordt bepaald door deskundigen, en wel naar de waarde op het tijdstip waarop de overneming wordt verlangd. Er wordt dus niet teruggekeken naar de aankoopprijs of naar een boekwaarde. Zo wordt voorkomen dat een van beide kanten profiteert van het moment waarop het conflict speelde.

Termijnen en het uiterste middel

De boekhouder moet zijn wens binnen een maand na het einde van zijn betrekking kenbaar maken. Wordt daaraan niet binnen een maand voldaan, of is de prijs niet binnen twee weken na de overname betaald, dan kan hij binnen twee maanden de rechter verzoeken te bevelen dat het schip wordt verkocht; de rechter bepaalt dan ook de wijze van verkoop. Dat is een zwaar drukmiddel: de andere leden riskeren hun schip te verliezen als zij niet meewerken.

Verdeling onder de overige leden

Nemen de overige leden het aandeel over, dan verkrijgt ieder van hen een gedeelte dat evenredig is aan zijn eigen aandeel in het schip. De onderlinge verhoudingen binnen de rederij blijven daardoor gelijk; niemand wordt door de uitkoop relatief sterker of zwakker.

In de praktijk

Een rederij ontslaat haar boekhouder, die tevens voor een kwart eigenaar is. Hij meldt binnen een maand dat hij wil worden uitgekocht. Komen de leden niet met geld over de brug, dan kan hij de verkoop van het schip laten bevelen. Een afspraak vooraf over de waardering of over de betalingstermijnen helpt de leden niet: van het eerste en het tweede lid mag niet worden afgeweken en een beding dat dat toch doet is nietig. Alleen over de verdeling van het overgenomen aandeel uit het derde lid kunnen de leden zelf iets regelen.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst