Boek 8 Artikel 116 (8:116 BW)

In het binnenlandse openbaar personenvervoer kan een benadeelde proberen langs de vervoerovereenkomst heen te procederen, bijvoorbeeld rechtstreeks tegen de machinist of de chauffeur. Deze bepaling zorgt ervoor dat dat de uitkomst niet verandert: wordt de vervoerder, zijn wederpartij, de reiziger of een ondergeschikte van een van hen buiten overeenkomst aangesproken, dan gelden de artikelen 8:361 tot en met 8:366 BW en artikel 8:1081 BW van overeenkomstige toepassing.

Waarom dit nodig is

Deze afdeling bevat een zorgvuldig evenwicht: een zware aansprakelijkheid voor letsel, een uitsluiting voor vertragingsschade, een regeling voor eigen schuld en een begrenzing van het bedrag. Dat evenwicht zou verdwijnen als het kon worden omzeild door de vordering anders te noemen. De wet trekt de spelregels daarom door naar vorderingen buiten overeenkomst.

• De grondslag van de vordering verandert de maatstaven niet.

- Ook een machinist of chauffeur die zelf wordt gedagvaard, kan zich erop beroepen.

De ruime kring

Niet alleen de vervoerder wordt beschermd. Ook zijn wederpartij, de reiziger zelf en de ondergeschikten van een van hen kunnen zich hierop beroepen. Daardoor blijft het beoordelingskader gelijk, in welke richting de claim ook wordt ingesteld: van reiziger naar vervoerder, maar ook van vervoerder naar reiziger voor schade aan het materieel.

Wat er niet mee wordt geregeld

De bepaling schept geen aansprakelijkheid en sluit de weg naar een vordering buiten overeenkomst niet af. Zij bepaalt alleen dat dezelfde maatstaven gelden. Wie meent dat er gedrag is dat de bescherming doorbreekt, kan dat nog steeds aanvoeren; hij kan alleen niet profiteren van het enkele feit dat hij een andere ingang koos.

Ook bij samenloop van partijen

In het openbaar vervoer zijn vaak meerdere partijen betrokken: een concessiehouder, een uitvoerende vervoerder en soms een beheerder van de spoorweginfrastructuur. De kring van dit artikel is gesloten: de vervoerder, zijn wederpartij, de reiziger en een ondergeschikte van een van hen. De infrastructuurbeheerder hoort daar niet bij; voor hem geldt de eigen en beperktere regeling van artikel 8:116a BW, die alleen een beroep op de artikelen 8:365 en 8:366 BW openstelt.

In de praktijk

Een gewonde reiziger dagvaardt naast de vervoerder ook de bestuurder persoonlijk, in de hoop bij die laatste buiten de wettelijke begrenzing te vallen. Beiden kunnen zich op dezelfde regels beroepen. Voor de reiziger is dat geen verlies: de hoofdregel dat de vervoerder voor ongevallen tijdens het vervoer instaat, blijft het sterkste onderdeel van zijn zaak. Dat maakt de afwikkeling van grote incidenten met veel betrokkenen aanzienlijk eenvoudiger.