Boek 8 Artikel 92 (8:92 BW)

Boek 8 regelt het vervoer van personen op verschillende plaatsen: algemeen in deze afdeling, apart voor het binnenlandse openbaar vervoer, waaronder het reizigersvervoer over spoorwegen binnen Nederland valt, en verder per vervoersvorm bij zee, binnenvaart, weg en lucht. Dit artikel bepaalt hoe die lagen zich verhouden. De algemene afdeling is een restregeling en geldt alleen voor personenvervoerovereenkomsten die nergens anders in dit boek zijn geregeld.

Eerst kijken of er een bijzondere regeling is

Wie een casus beoordeelt, begint dus met de vraag welk soort vervoer het betreft en of daarvoor een eigen regeling bestaat. Reist iemand met de trein binnen Nederland, dan is de afdeling over het binnenlandse openbaar personenvervoer aan zet; bij vervoer buiten het spoor, zoals met de bus, geldt daarvoor de extra eis dat volgens een voor ieder kenbaar schema van reismogelijkheden wordt gereden. Gaat het om een vlucht, een zeereis of een rit over de weg buiten die kaders, dan geldt de bijbehorende bijzondere titel.

• Eerst: is er een bijzondere regeling voor deze vervoersvorm?

- Zo nee: dan pas de algemene bepalingen over personenvervoer.

Wat er overblijft

De restcategorie is niet leeg. Er zijn vormen van personenvervoer die niet onder een bijzondere regeling vallen, bijvoorbeeld bepaald besloten vervoer of vervoer met een middel waarvoor de wetgever geen eigen titel heeft gemaakt. Voor die gevallen geeft de algemene afdeling een volwaardig kader: de aansprakelijkheid voor dood en letsel, de smalle overmachtsgrond, de eigen schuld van de reiziger, de begrenzing van het bedrag en de opzeggingsregels.

Waarom deze gelaagdheid

De reden is dat vervoer van personen sterk verschilt per vervoermiddel. De risico's van een stadsbus zijn andere dan die van een zeeschip of een vliegtuig, en internationale verdragen bepalen voor sommige vormen wat er moet gelden. Door bijzondere regelingen voorrang te geven, blijft elk stelsel intern kloppen, terwijl de algemene afdeling voorkomt dat er gaten vallen.

In de praktijk

Een organisatie laat gasten met een gehuurd schip vervoeren buiten iedere dienstregeling om. Voor de vraag welke aansprakelijkheidsregels gelden, moet eerst worden nagegaan of een bijzondere titel dat vervoer bestrijkt. Zo niet, dan valt men terug op de algemene afdeling. Wie een contract opstelt voor vervoer van mensen, doet er daarom goed aan de vervoersvorm en het kader waarin wordt gereden of gevaren uitdrukkelijk te benoemen, want dat bepaalt welke bepalingen dwingend zijn. Ook de vraag welke termijnen gelden voor klagen en voor het instellen van een vordering, wordt door die keuze bepaald.