Boek 8 Artikel 88 (8:88 BW)

Soms blijkt pas voor of tijdens de reis iets waardoor de vervoerder de overeenkomst niet of niet zo had willen sluiten. Deze bepaling geeft hem dan een uitweg: hij mag opzeggen, en hij mag de reiziger uit het vervoermiddel verwijderen.

Wanneer dat mag

Vereist is dat er omstandigheden aan de zijde van de wederpartij of van de reiziger opkomen of naar voren komen die de vervoerder bij het sluiten niet hoefde te kennen, en die hem, als hij ze had gekend, redelijkerwijs grond hadden gegeven om de overeenkomst niet of alleen op andere voorwaarden aan te gaan. Het gaat dus om iets wezenlijks, niet om een ongemak.

• De omstandigheid ligt aan de kant van de reiziger of van zijn wederpartij.

- Zij komt vóór of tijdens het vervoer aan het licht.

Verwijdering uit het vervoermiddel

Dit is de meest ingrijpende bevoegdheid in deze afdeling: de vervoerder mag de reiziger daadwerkelijk laten uitstappen. De maatstaf is die van het eerste lid: de omstandigheid moet zo zijn dat de vervoerder, als hij haar bij het sluiten had gekend, redelijkerwijs niet of alleen op andere voorwaarden zou hebben gecontracteerd. Daaronder valt bijvoorbeeld de reiziger van wie de aanwezigheid de veiligheid van anderen bedreigt. Een vervoerder die deze bevoegdheid te licht gebruikt, loopt zelf risico, want de afwikkeling gebeurt naar redelijkheid.

Vorm en gevolgen

De opzegging gebeurt mondeling of schriftelijk, gericht aan de wederpartij of aan de reiziger; de overeenkomst eindigt zodra de eerste van die kennisgevingen is ontvangen. Daarna moeten partijen elkaar de door de opzegging geleden schade vergoeden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid. Er is dus geen automatisch recht op terugbetaling, maar ook geen automatische schadeplicht: het hangt af van wie de verrassende omstandigheid in zijn sfeer had.

Wat de vervoerder eerst moet afwegen

Verwijdering is een uiterst middel. De vervoerder moet zich afvragen of er een minder ingrijpende oplossing is, of de plaats waar de reiziger uitstapt veilig is en of er bijzondere omstandigheden meespelen, bijvoorbeeld bij een minderjarige of een hulpbehoevende reiziger. De redelijkheid die de afwikkeling beheerst, kleurt ook de uitoefening van de bevoegdheid zelf.

In de praktijk

Tijdens een reis blijkt een reiziger zich zo te gedragen dat de veiligheid van anderen in het geding komt, terwijl daarvoor bij het boeken geen aanwijzing bestond. De vervoerder kan de overeenkomst beëindigen en de reiziger bij de eerstvolgende gelegenheid laten uitstappen. Wat er financieel gebeurt met de niet gemaakte reis en met de kosten van het oponthoud, wordt vervolgens naar redelijkheid verdeeld. Voor vervoerders is het verstandig zulke voorvallen direct en feitelijk vast te leggen.