Boek 8 Artikel 81 (8:81 BW)

Dit is de kernbepaling van het personenvervoer. De vervoerder is aansprakelijk voor de schade die ontstaat door dood of letsel dat de reiziger in verband met het vervoer overkomt. De reiziger hoeft daarvoor geen fout van de vervoerder aan te wijzen.

Wat de reiziger moet aantonen

Hij moet aantonen dat hij reiziger was en dat het letsel of overlijden hem in verband met het vervoer is overkomen. Hoe ver dat verband reikt, omschrijft deze algemene bepaling niet nader; of een voorval daaronder valt, hangt af van de omstandigheden van het geval. Wat er precies is misgegaan, hoeft de reiziger niet te bewijzen.

Gevolg voor de bewijspositie

Doordat de wet de aansprakelijkheid als uitgangspunt bij de vervoerder legt, is het niet de reiziger die moet uitzoeken wat er technisch of organisatorisch is misgegaan. Het is aan de vervoerder om, als hij de aansprakelijkheid wil afwenden, aan te tonen dat een van de wettelijke uitzonderingen zich voordoet.

Waar de grenzen liggen

De regel staat niet alleen. De vervoerder kan zich beroepen op de overmachtsregeling van artikel 8:82 BW, en eigen schuld van de reiziger kan zijn aansprakelijkheid geheel of gedeeltelijk opheffen op grond van artikel 8:83 BW. Bovendien is de vergoeding op grond van artikel 8:85 BW beperkt tot een bedrag dat bij of krachtens algemene maatregel van bestuur wordt bepaald, en kennen de bijzondere vervoersvormen daarnaast eigen begrenzingen. Deze bepaling zegt dus wie in beginsel instaat, niet hoeveel er uiteindelijk wordt betaald.

Welke schade

Het artikel spreekt van schade veroorzaakt door dood of letsel. Welke schadeposten daaronder vallen en wie bij overlijden een vordering heeft, wordt bepaald door de algemene regels van Boek 6 BW over schadevergoeding; daarbij zijn bij letsel onder meer artikel 6:107 BW en bij overlijden artikel 6:108 BW van belang. Bij letsel gaat het bijvoorbeeld om medische kosten en inkomensverlies; bij overlijden om onder meer de kosten van lijkbezorging en het derven van levensonderhoud door nabestaanden.

In de praktijk

Een reiziger staat in het gangpad wanneer het voertuig onderweg krachtig moet remmen; hij valt en breekt zijn pols. Hij hoeft niet uit te zoeken of de bestuurder te laat reageerde of dat er een technisch mankement was; hij toont aan dat het ongeval hem tijdens de rit is overkomen. Vervolgens is het aan de vervoerder om zich te verweren, bijvoorbeeld met een beroep op overmacht of op eigen schuld van de reiziger. Een directe melding van het voorval, met getuigen en zo mogelijk beeldmateriaal, maakt het bewijs eenvoudiger. Ook een spoedige medische vastlegging is van belang, omdat die later de kern van het dossier vormt.