Boek 8 Artikel 66 (8:66 BW)

De expediteur boekt vervoer voor lading die hij vaak niet ziet. Wat er precies wordt verzonden en hoe daarmee moet worden omgegaan, weet de opdrachtgever. Deze bepaling legt daarom bij hem een informatieplicht: hij moet tijdig alle opgaven doen over de zaken en over hun behandeling die voor de expediteur van belang zijn.

De maatstaf

Het gaat om gegevens waarover de opdrachtgever beschikt of behoort te beschikken, en waarvan hij weet of behoort te weten dat de expediteur ze nodig heeft. De plicht vervalt voor zover hij mag aannemen dat de expediteur die gegevens al kent. Bij een langlopende relatie met steeds dezelfde ladingsoort kan dat het geval zijn; of de opdrachtgever dat mocht aannemen, hangt af van de omstandigheden. Te denken valt aan:

• Aard en waarde van de zending, en bijzondere gevoeligheden.
• Behandelingseisen: temperatuur, stapelbaarheid, gevaarsindeling, tempo.

Ook het tijdstip telt: de wet eist dat de opgaven tijdig worden gedaan, dus op een moment waarop de expediteur er bij het sluiten van de vervoerovereenkomsten nog rekening mee kan houden.

Mag de expediteur controleren

Het tweede lid regelt de positie van de expediteur: hij is niet verplicht te onderzoeken of de opgaven juist en volledig zijn, maar hij mag dat wel. Hij hoeft dus niet standaard containers open te maken of certificaten na te trekken. Doet hij dat toch, dan is hij daartoe gerechtigd en kan de opdrachtgever zich daar niet tegen verzetten.

Achtergrond

De gegevens over de lading komen uit de sfeer van de opdrachtgever. De wet legt de plicht om ze te verstrekken daarom bij hem, en geeft de expediteur een bevoegdheid tot controle zonder hem daartoe te verplichten. Bij een expeditieovereenkomst neemt de expediteur op zich ten behoeve van de opdrachtgever vervoerovereenkomsten te sluiten (artikel 8:60 BW). De keuze van vervoerder, vervoerwijze en voorwaarden die hij daarbij maakt, steunt op wat hem over de zaken is meegedeeld.

Gevolgen van onjuiste opgaven

Zijn de opgaven onjuist of onvolledig, dan werkt dat door in de hele keten: de expediteur boekt verkeerd vervoer, de vervoerder zet verkeerd materieel in en de zending komt in gevaar. Dit artikel zelf zegt niet wie de schade draagt; dat volgt uit de overige bepalingen van deze titel en uit de overeenkomst tussen partijen.

In de praktijk

Een opdrachtgever geeft een zending op als gewone stukgoederen terwijl er lithiumbatterijen in zitten. De expediteur boekt daardoor een reguliere vlucht en de zending wordt geweigerd of veroorzaakt een incident. De opdrachtgever heeft dan niet voldaan aan de plicht uit het eerste lid: de aard van de lading was een gegeven waarvan hij behoorde te weten dat het voor de expediteur van belang was. Kenmerken van de lading die in de opdracht zelf staan, met de bijbehorende documenten, zijn achteraf het eenvoudigst aan te tonen.