Boek 8 Artikel 65 (8:65 BW)

De opdrachtgever van een expediteur mag zich bedenken. Zolang de zaken nog niet ter beschikking zijn gesteld, kan hij de overeenkomst opzeggen. Daar staat tegenover dat hij de schade vergoedt die de expediteur door die opzegging lijdt. De regeling loopt parallel met die voor de afzender in de vervoerverhouding, maar met één opvallend verschil in de vorm.

Alleen schriftelijk

Waar de afzender in het goederenvervoer ook mondeling kan opzeggen, verlangt deze bepaling een schriftelijke kennisgeving. De overeenkomst eindigt op het moment waarop die kennisgeving wordt ontvangen, niet bij verzending. Een telefoontje volstaat dus niet: wie opzegt, moet dat vastleggen en verzenden, en draagt het risico dat het bericht niet aankomt.

• Vorm: schriftelijk, geen mondelinge opzegging.

- Moment van eindigen: de ontvangst van het bericht.

Geen reden nodig

De opdrachtgever hoeft geen tekortkoming of bijzondere omstandigheid aan te wijzen. Het opzegrecht is vrij, precies omdat ladingstromen wijzigen en het weinig zin heeft een partij te dwingen vervoer te laten regelen dat zij niet meer nodig heeft. De prijs is de vergoeding van de schade die de expediteur daardoor lijdt.

Wat de expediteur kan vorderen

De schade hangt sterk af van het moment. Heeft de expediteur nog niets geboekt, dan is er weinig meer dan verloren werk. Heeft hij al vervoerruimte vastgelegd of documenten laten opmaken, dan lopen de kosten op, inclusief wat zijn eigen wederpartijen bij hem in rekening brengen. Ook hier geldt dat de expediteur zijn schade moet onderbouwen en waar mogelijk moet beperken.

Na de terbeschikkingstelling

Zodra de zaken ter beschikking zijn gesteld, is deze weg afgesloten. Dan is de opdracht in uitvoering en gelden de gewone regels over nakoming en beëindiging. Wie wil afzeggen, moet dat dus doen voordat de lading in beweging komt, en dat moment kan eerder liggen dan men denkt.

In de praktijk

Een handelaar zegt een expeditieopdracht af nadat de expediteur al scheepsruimte heeft geboekt en douanewerk in gang heeft gezet. Hij stuurt een e-mail; daarmee is aan de schriftelijkheidseis voldaan en eindigt de overeenkomst zodra die e-mail binnen is. De expediteur mag vervolgens de annuleringskosten van de rederij en zijn eigen kosten in rekening brengen. Wie regelmatig afzegt, doet er goed aan hierover vooraf een heldere staffel af te spreken. Wie een vaste stroom zendingen laat regelen, doet er goed aan die afspraken in een raamovereenkomst op te nemen.