Boek 8 Artikel 60 (8:60 BW)

Niet iedereen die transport regelt, vervoert ook zelf. De expediteur doet iets anders: hij zorgt dat er vervoer tot stand komt. Dit artikel geeft die figuur een eigen contractsvorm. De expediteur verbindt zich tegenover zijn opdrachtgever om ten behoeve van die opdrachtgever een of meer vervoerovereenkomsten te sluiten voor zaken die de opdrachtgever ter beschikking stelt, of om in zulke overeenkomsten een beding te maken.

Regelen, niet vervoeren

Dat verschil zit in het voorwerp van de verbintenis. De vervoerder verbindt zich tot het vervoer zelf; de expediteur verbindt zich ertoe dat die vervoerovereenkomst er komt, of dat daarin een beding ten gunste van zijn opdrachtgever wordt opgenomen. Waarvoor hij niet instaat, is de uitvoering van het vervoer door de vervoerder. Hij is tussenpersoon en geen vervoerder, met een ander aansprakelijkheidsprofiel.

• Vervoerder: aansprakelijk voor verlies, schade en vertraging van de lading.

- Expediteur: aansprakelijk voor de manier waarop hij zijn taak als tussenpersoon vervult.

Ook het maken van een beding

De omschrijving is ruimer dan alleen het sluiten van contracten. Ook wie zich verbindt om in een vervoerovereenkomst een beding ten behoeve van zijn opdrachtgever te maken, is expediteur. Denk aan het bedingen van een bijzondere behandeling van de lading of van een aangegeven waarde. Zo valt ook de partij eronder die zich beperkt tot het regelen van één specifiek onderdeel.

Expediteur of vervoerder

In de praktijk presenteren logistieke dienstverleners zich vaak breed, met eigen tarieven en eigen documenten. In een geschil moet dan worden vastgesteld wat partijen zijn overeengekomen, en dat gebeurt door uitleg van de overeenkomst. Volgens vaste rechtspraak van de Hoge Raad komt het daarbij niet alleen aan op de tekst, maar ook op de zin die partijen in de gegeven omstandigheden over en weer redelijkerwijs aan de bepalingen mochten toekennen en op wat zij te dien aanzien redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten. Ook een overeenkomst kan meerdere elementen bevatten, zodat iemand voor het ene deel als expediteur en voor het andere deel als vervoerder kan optreden.

In de praktijk

Een verlader schakelt een logistiek bedrijf in dat een zeereis boekt en het voortransport regelt. Gaat de lading verloren tijdens de zeereis, dan is de vraag wie hij kan aanspreken direct afhankelijk van de kwalificatie. Is het bedrijf expediteur, dan gaat de claim in beginsel naar de vervoerder die het bedrijf heeft ingeschakeld, en beoordeelt men van het bedrijf zelf alleen of het zijn taak goed heeft vervuld. Een opdrachtbevestiging die de rol van het bedrijf benoemt, zo nodig per onderdeel van de opdracht als het ook zelf een deel van het vervoer verzorgt, is een gegeven dat bij die uitleg meeweegt.