Boek 8 Artikel 50 (8:50 BW)

Goederen die onderweg zijn kunnen niet van hand tot hand gaan; ze liggen in een container op zee of in een trein. Toch moeten zij tijdens de reis kunnen worden verkocht en gefinancierd. Dit artikel maakt dat mogelijk voor gecombineerd vervoer: wordt het CT-document geleverd voordat de vervoerder de zaken heeft afgeleverd, dan geldt dat als levering van die zaken.

Het document als drager van de lading

Het papier neemt in zoverre de plaats in van de goederen. Wie het document volgens de regels verkrijgt, verkrijgt daarmee ook de zaken die erin staan omschreven. Voor de koper is dat aantrekkelijk omdat hij niet hoeft te wachten tot aankomst. Voor de verkoper is het aantrekkelijk omdat hij zijn positie kan verzilveren zolang de reis loopt.

• De levering werkt zolang de vervoerder nog niet heeft afgeleverd.

- Na aflevering is het document uitgewerkt en gaan de zaken langs de gewone weg.

Grenzen van de regel

De bepaling maakt van een houder geen eigenaar als de overdragende partij zelf niet beschikkingsbevoegd was; zij regelt de leveringshandeling, niet de bevoegdheid daartoe. Ook zegt zij niets over de vraag of de lading werkelijk aan boord is en in welke staat: daarvoor gelden de bewijsregels rond het document. En zij verandert niets aan de verplichtingen van de vervoerder, die gewoon moet afleveren aan de regelmatige houder.

Samenhang met financiering

Juist deze bepaling maakt documentair betalingsverkeer mogelijk. Een bank die betaalt tegen overlegging van documenten weet dat zij met het stuk ook een goederenrechtelijke positie krijgt in plaats van alleen een papieren aanspraak. Zonder deze regel zou een zekerheidsrecht op reizende lading veel moeilijker te vestigen zijn.

In de praktijk

Een importeur koopt een partij die nog per schip en spoor onderweg is en betaalt via zijn bank tegen overlegging van het CT-document. Met de overdracht van het stuk zijn de goederen aan hem geleverd, ook al staan zij nog op een terminal. Gaat de verkoper daarna failliet, dan valt de lading niet meer in diens boedel. Wie op deze manier koopt, moet wel controleren of alle afgegeven exemplaren zijn afgedekt, want een los rondzwervend exemplaar kan een concurrerende aanspraak opleveren.