Boek 8 Artikel 48 (8:48 BW)

Het CT-document bij gecombineerd goederenvervoer is vooral een bewijsstuk. Dit artikel bepaalt hoe sterk dat bewijs is. Het uitgangspunt: het document bewijst dat de gecombineerd vervoerder de zaken heeft ontvangen zoals zij daarin zijn omschreven. Tegenbewijs is mogelijk, maar niet meer wanneer het document is overgedragen aan een derde te goeder trouw.

Sterker zodra een derde het verwerft

Die knip is wezenlijk. Zolang het document tussen de oorspronkelijke partijen blijft, mag de vervoerder aantonen dat hij iets anders ontving dan er staat. Is het stuk eenmaal bij een derde die te goeder trouw is terechtgekomen, dan mag die op de tekst vertrouwen en is die weg afgesloten. Zonder die bescherming zou het document waardeloos zijn voor handel en financiering.

Onbekendheidsclausules

De vervoerder kan zich indekken met een clausule dat aard, gewicht, aantal, volume of merken hem onbekend zijn. Zo'n voorbehoud haalt de bindende kracht van die vermeldingen weg, tenzij wordt bewezen dat hij die gegevens kende of had behoren te kennen. Het is dus geen vrijbrief: wie de container zelf heeft geladen of de lading heeft gewogen, kan zich er niet achter verschuilen.

• Vermeldt het document niets over de uiterlijk zichtbare staat, dan wordt vermoed dat de zaken uiterlijk in goede staat zijn ontvangen; tegen dat vermoeden blijft tegenbewijs mogelijk, ook tegenover een derde.

- Een opgegeven waarde levert een vermoeden op, maar bindt de vervoerder niet: hij mag die betwisten.

Verwijzingen naar voorwaarden

Documenten verwijzen vaak naar elders vastgelegde bedingen. Zulke verwijzingen voegen alleen die bedingen toe die voor degene tegen wie men zich erop beroept duidelijk kenbaar zijn. Bovendien kan die ander schriftelijk vragen om toezending, en wie zich op de bedingen wil beroepen moet ze dan onverwijld verstrekken. Van dat onderdeel kan niet worden afgeweken: een andersluidend beding is nietig. Deze bewijsregels zijn overigens niet het laatste woord: het CT-document geldt voor het zee- of binnenvaartdeel als cognossement en voor het wegdeel als vrachtbrief, en regels die aan zo'n document een sterkere bewijskracht toekennen gaan voor.

In de praktijk

Een bank financiert een lading op basis van een CT-document en de container blijkt bij aankomst half leeg. Was het document aan de bank overgedragen terwijl zij te goeder trouw was, dan kan de vervoerder niet meer aanvoeren dat hij minder ontving, tenzij een geldige onbekendheidsclausule dat deel van de vermeldingen buiten spel zet. Voor de vervoerder is de les dat voorbehouden alleen helpen als hij werkelijk niet kon controleren. Voor de ontvanger is de les dat hij bij ontvangst de zichtbare staat direct moet vastleggen.