Boek 8 Artikel 41 (8:41 BW)

Bij gecombineerd goederenvervoer is er één overeenkomst, maar reist de zending over verschillende trajecten. Dit artikel kiest voor het uitgangspunt dat ieder deel van het vervoer wordt beoordeeld naar het recht dat op dat deel van toepassing is. Het zeetraject volgt dus de zeeregels, het wegtraject de wegregels, het spoortraject de spoorregels.

Wat dit betekent voor de aansprakelijkheid

Het gecombineerd vervoer als geheel krijgt geen eigen aansprakelijkheidsregeling. Welke regels gelden, hangt af van het traject waarop het schadeveroorzakende feit zich voordeed. De afzender heeft op dat traject te maken met dezelfde regels als wanneer hij uitsluitend dat traject had laten uitvoeren. Veel van die regels berusten op verdragen; door deze aanknoping houden zij binnen een multimodale reis hun gewone werking. Concreet:

• Schade tijdens de zeereis: het zeeregime bepaalt aansprakelijkheid en limiet.

- Schade tijdens de rit naar de terminal: het wegregime doet dat.

Als de schadeplaats onbekend is

De regel werkt alleen als vaststaat waar de schade is opgekomen. Juist bij containervervoer is dat vaak niet vast te stellen: de deuren gaan pas bij de ontvanger open. Voor die situatie geven artikel 8:42 BW en artikel 8:43 BW een aparte regeling, zowel voor de vraag óf de gecombineerd vervoerder aansprakelijk is als voor de vraag tot welk bedrag. Dit artikel is dus de hoofdregel en die bepalingen vormen het vangnet.

Eén wederpartij, wisselende regels

Het artikel verandert niets aan het feit dat de afzender één wederpartij heeft: de gecombineerd vervoerder. Ook wanneer die een traject door een andere vervoerder laat uitvoeren, blijft hij tegenover de afzender aanspreekbaar. Wat per traject wisselt, is de inhoud van zijn aansprakelijkheid: de ontheffingsgronden, de limiet en de termijnen volgen het recht van het deel waarop het misging. Een claim tegen de gecombineerd vervoerder kan zo, afhankelijk van de plaats van de schade, uitkomen op heel verschillende bedragen.

In de praktijk

Een container met machineonderdelen komt beschadigd aan. Blijkt uit de terminalrapporten dat de schade bij het lossen in de zeehaven is ontstaan, dan wordt de claim langs het zeeregime afgewikkeld, met de daarbij horende limiet. Blijkt uit een schadeformulier dat de trailer op de snelweg is aangereden, dan geldt het wegregime. Een vastlegging van de conditie bij elk overslagpunt helpt daarom bij de vraag welk regime van toepassing wordt, zowel voor de ladingbelanghebbende als voor de vervoerder: met een sluitend dossier per overslag is aan te tonen op welk traject de schade daadwerkelijk is ontstaan.