Boek 8 Artikel 32 (8:32 BW)

Boek 8 regelt het goederenvervoer twee keer: één keer algemeen, en daarnaast per vervoersvorm in afzonderlijke titels over zee, binnenvaart, weg, spoor en lucht. Dit artikel bepaalt hoe die twee zich verhouden. De algemene afdeling is een restregeling: zij geldt alleen voor vervoerovereenkomsten die nergens anders in dit boek zijn geregeld.

Bijzonder gaat voor algemeen

Wie een vervoerovereenkomst beoordeelt, kijkt dus eerst of er een bijzondere titel op past. Gaat het om vervoer over de weg, dan geldt de wegvervoertitel; gaat het om zeevervoer onder cognossement, dan gelden de zeebepalingen. Pas als geen bijzondere regeling het geval dekt, komt de algemene afdeling in beeld. Die volgorde voorkomt dat twee stelsels tegelijk van toepassing zijn en elkaar tegenspreken.

• Eerst: is er een bijzondere titel voor deze vervoersvorm?

- Zo nee: dan pas de algemene bepalingen over goederenvervoer.

Wat er dan overblijft

De restcategorie is niet leeg. Er zijn vormen van goederenvervoer die geen eigen titel hebben, bijvoorbeeld vervoer door een pijpleiding of vervoer met een techniek die de wetgever niet afzonderlijk heeft geregeld. Ook het transport van elektriciteit, warmte en koude valt eronder: artikel 8:20 lid 2 BW trekt dat transport naar deze afdeling toe. Het gaat daarbij alleen om het transporteren zelf, niet om de verkoop of het ter beschikking stellen van energie aan een afnemer. Voor die gevallen geeft de algemene afdeling een volwaardig kader: verplichtingen van vervoerder en afzender, overmacht, vracht en retentierecht.

Niet hetzelfde als 'schakelbepaling'

Het artikel maakt de algemene afdeling niet tot aanvulling op de bijzondere titels. Waar een bijzondere titel geldt, is die uitputtend voor de onderwerpen die zij regelt; de algemene afdeling schuift daar niet stilletjes onder. Wel zijn bepaalde algemene begrippen uit dit boek, zoals de omschrijving van bagage of de nietigheidsregel, elders geplaatst en gelden die wel voor het hele boek. Het verschil tussen die algemene begrippen en deze restregeling is daarom belangrijk om scherp te houden.

In de praktijk

Een producent laat een vloeistof via een leidingnet naar een afnemer stromen en er gaat onderweg iets mis. Voor die verhouding is er geen bijzondere vervoerstitel, dus valt men terug op de algemene afdeling: de plicht tot aflevering in dezelfde staat, de overmachtsmaatstaf van de zorgvuldige vervoerder en de regels over vracht. Wie een gemengd contract opstelt, doet er goed aan expliciet te benoemen om welke vervoersvorm het per traject gaat, omdat die keuze bepaalt welk regime het zwaarst weegt.