Boek 8 Artikel 24 (8:24 BW)

In het goederenvervoer heeft ook de afzender verplichtingen, en dit is de eerste. Staan de zaken niet op de afgesproken plaats en op het afgesproken tijdstip voor de vervoerder klaar, dan moet de afzender de schade vergoeden die de vervoerder daardoor lijdt. De bepaling hoort bij de algemene regeling van het goederenvervoer, en die is volgens artikel 8:32 BW alleen geschreven voor vervoerovereenkomsten waarvoor dit boek niet ergens anders al een regeling kent. Geldt wel zo'n bijzondere vervoerstitel, dan komt dit artikel niet aan bod en heeft die titel een eigen bepaling met dezelfde strekking, zoals artikel 8:391 BW voor zeevervoer, artikel 8:907 BW voor de binnenvaart, artikel 8:1110 BW voor wegvervoer en artikel 8:1361 BW voor luchtvervoer.

Een risicoaansprakelijkheid

Opvallend is de formulering: de schade komt voor rekening van de afzender door welke oorzaak de zaken ook niet klaarstonden. Er wordt dus niet gevraagd of hem een verwijt treft. Staakt zijn eigen leverancier, blijft een voorgaande transporteur weg of loopt de productie vast, dan blijft dat in de verhouding met deze vervoerder zijn probleem. Dat is een bewuste keuze: de vervoerder heeft geen zicht op wat er bij de afzender in de keten gebeurt en kan dat risico niet inprijzen.

• De plaats moet kloppen: de afgesproken laadlocatie.

- De tijd moet kloppen: het afgesproken laadmoment of laadvenster.

Welke schade

Het gaat om de schade die de vervoerder werkelijk lijdt. Denk aan wachttijd van voertuig en chauffeur, een misgelopen retourlading, kosten van een geannuleerd tijdslot in de haven of een lege rit. De vervoerder moet die schade wel onderbouwen; de bepaling geeft hem geen recht op een vast bedrag. In de praktijk vullen partijen dat op met een contractuele regeling voor wachturen, die het gesprek achteraf een stuk korter maakt.

Verhouding tot de opzegging

Deze bepaling moet worden onderscheiden van het geval waarin de afzender de overeenkomst vóór de terbeschikkingstelling opzegt. Ook dan is hij schadeplichtig, maar dan is de overeenkomst geëindigd. Hier blijft de overeenkomst juist bestaan en gaat het om de gevolgen van een tekortkoming in de voorbereiding. Wie weet dat hij niet kan leveren, doet er daarom goed aan die keuze bewust te maken en tijdig te melden.

In de praktijk

Een chauffeur meldt zich om acht uur bij het distributiecentrum, maar de pallets zijn nog niet gepickt en hij vertrekt pas vier uur later. De vervoerder kan die verloren tijd en de gevolgen ervan bij de afzender neerleggen, ook als de vertraging kwam doordat het magazijnsysteem uitviel. Voor de afzender is de les dat een strak laadvenster afspreken niet vrijblijvend is: hij neemt daarmee het risico op zich dat zijn eigen keten op tijd rond is.