De vervoerder is niet aansprakelijk voor schade, voor zover deze is veroorzaakt door een omstandigheid die een zorgvuldig vervoerder niet heeft kunnen vermijden en voor zover zulk een vervoerder de gevolgen daarvan niet heeft kunnen verhinderen.
←
Terug 8:22 · Plicht van de vervoerder om zonder vertraging te vervoeren
Verder 8:24 · Aansprakelijkheid van de afzender als de zaken niet klaarstaan
→
Boek 8 Artikel 23 (8:23 BW)
Overmacht van de vervoerder bij goederenvervoer
Wettekst
Toelichting
Een vervoerder die lading beschadigd of te laat aflevert, kan zich met dit artikel verweren. Hij is niet aansprakelijk voor zover de schade is veroorzaakt door een omstandigheid die een zorgvuldig vervoerder niet heeft kunnen vermijden, en voor zover zo'n vervoerder de gevolgen daarvan niet heeft kunnen verhinderen.
De maatstaf
De wettekst noemt als maatstaf 'een zorgvuldig vervoerder'. Beoordeeld wordt of de omstandigheid die de schade veroorzaakte, voor een vervoerder die met de vereiste zorg handelt te vermijden was, en of hij de gevolgen ervan had kunnen verhinderen. Welke maatregelen daarbij in aanmerking komen, hangt af van de omstandigheden van het geval, zoals de aard en waarde van de lading, de route en het tijdstip van de rit.
Vooraf en achteraf
De bepaling bevat twee vragen. De eerste ziet op de omstandigheid zelf: had een zorgvuldig vervoerder die kunnen vermijden? De tweede ziet op wat daarna gebeurde: had zo'n vervoerder de gevolgen kunnen verhinderen? Ook een vervoerder die de gebeurtenis niet kon voorkomen, blijft aansprakelijk voor zover hij de schade daarna had kunnen beperken en dat heeft nagelaten. De uitkomst kan dus een gedeeltelijke ontheffing zijn: voor schade die ook een zorgvuldig vervoerder niet had kunnen voorkomen of beperken, is hij niet aansprakelijk, voor de rest wel.
- Kon de gebeurtenis zelf redelijkerwijs worden voorkomen?
- En zo nee, kon de schade daarna nog worden beperkt?
In de praktijk
Een vrachtwagen met elektronica wordt 's nachts op een onbewaakte parkeerplaats langs de snelweg leeggeroofd. De vervoerder beroept zich op overmacht: de diefstal is het werk van derden. Of dat beroep slaagt, hangt af van wat een zorgvuldig vervoerder met zo'n lading had gedaan. Speelt bijvoorbeeld de vraag of er een beveiligde parkeerplaats beschikbaar was, of de route zo kon worden gepland dat een nachtelijke stop niet nodig was, en of de oplegger behoorlijk was afgesloten. Ook wat er na de ontdekking is gebeurd, telt mee: werd de politie direct ingeschakeld en is geprobeerd de goederen terug te vinden? Stukken als de ritplanning, de communicatie met de chauffeur en de aangifte laten in zo'n geval zien welke keuzes vooraf zijn gemaakt en wat er achteraf is gedaan. Diefstal door derden is op zichzelf dus niet beslissend; het gaat erom of een zorgvuldig vervoerder de diefstal had kunnen vermijden of de gevolgen ervan had kunnen verhinderen.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Welk regime geldt bij vervoer onder cognossement?
Een lading raakte beschadigd doordat de containers die de zeevervoerder ter beschikking had gesteld slecht waren onderhouden. Het hof had de aansprakelijkheid beoordeeld aan de hand van de algemene bepaling over goederenvervoer. De Hoge Raad oordeelt dat dit onjuist is: die algemene bepaling geldt alleen voor vervoerovereenkomsten die nergens anders in Boek 8 zijn geregeld, terwijl goederenvervoer over zee onder cognossement zijn regeling vindt in artikel 371, dat onder de daar genoemde voorwaarden rechtstreekse werking geeft aan het gewijzigde cognossementsverdrag. Omdat dat verdrag eenvormige regels voor internationaal goederenvervoer bevat, is binnen dat aansprakelijkheidsregime geen plaats voor uitzonderingen die uit ander nationaal recht worden afgeleid, zoals de beperkende werking van redelijkheid en billijkheid.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.