Boek 8 Artikel 6 (8:6 BW)

Deze bepaling lijkt vanzelfsprekend, maar is dat niet. In het spraakgebruik staat de kapitein juist tegenover de bemanning: hij voert het gezag en de bemanning voert uit. Dit artikel bepaalt dat hij voor dit wetboek toch tot die bemanning behoort. Hetzelfde geldt in de binnenvaart voor de schipper.

Waarom dit wordt vastgelegd

Boek 8 verbindt op tal van plaatsen gevolgen aan gedragingen van de bemanning. Denk aan bepalingen waarin de aansprakelijkheid van de reder of de vervoerder mede afhangt van fouten van mensen aan boord. Zonder deze regel zou steeds de vraag opkomen of een fout van de gezagvoerder wel een fout van de bemanning is. Dat zou tot willekeurige uitkomsten leiden, want juist de gezagvoerder neemt de beslissingen die schade veroorzaken of voorkomen.

• Een navigatiefout van de kapitein is een fout van een bemanningslid.

- Hetzelfde geldt voor een beslissing van de schipper in de binnenvaart.

Kapitein of schipper

De wet gebruikt twee woorden voor dezelfde functie in twee werelden. Op zeeschepen heet de gezagvoerder kapitein, in de binnenvaart schipper. Beide worden hier op één lijn gezet, zodat de regels over de bemanning in de zeetitels en in de binnenvaarttitels op dezelfde manier uitpakken. Dat past bij de opzet van dit boek, waarin de zee- en binnenvaartregelingen elkaar op veel punten spiegelen.

Wat de bepaling niet doet

Zij zegt niets over het gezag aan boord en niets over de arbeidsrechtelijke positie. De kapitein blijft de leiding houden en houdt de bevoegdheden die de wet hem elders toekent. Ook regelt dit artikel niet wie de kapitein aanstelt of ontslaat. Het enige effect is dat waar dit wetboek 'bemanning' schrijft, de gezagvoerder is meegerekend.

In de praktijk

Een zeeschip loopt schade op doordat de kapitein bij slecht zicht een verkeerde koers aanhoudt. Voor de afwikkeling tussen reder, ladingbelanghebbenden en verzekeraars wordt zijn handelen behandeld als handelen van een bemanningslid, met de gevolgen die de toepasselijke bepalingen daaraan verbinden. Wie een vordering opstelt, hoeft dus geen aparte redenering te bouwen voor fouten van de gezagvoerder. Omgekeerd kan een reder zich niet erop beroepen dat de kapitein buiten de bemanning staat. Voor de bemanningsleden zelf verandert er niets aan hun eigen rechtspositie; die volgt uit hun arbeidsovereenkomst en uit de regels die daarvoor gelden.