Ter zake van verrichtingen waarvoor de in de artikelen 237 tot en met 240 bedoelde kosten een vergoeding plegen in te sluiten, zoals die ter voorbereiding van gedingstukken en ter instructie van de zaak, kan jegens de wederpartij geen vergoeding op grond van artikel 96, tweede lid, van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek worden toegekend, maar zijn alleen de regels betreffende proceskosten van toepassing. Dit artikel is niet van toepassing ter zake van kosten als bedoeld in artikel 96, vijfde lid, van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek.
←
Terug 240 · De tarieven voor ambtshandelingen van de deurwaarder
Verder 242 · Matiging van bedongen proceskosten en incassokosten
→
Artikel 241 Rechtsvordering (241 Rv)
Geen dubbele vergoeding voor werk dat de proceskosten al dekken
Wettekst
Toelichting
Voor het voorbereiden van processtukken en het klaarmaken van de zaak wordt de winnende partij al betaald via de proceskostenveroordeling. Artikel 241 Rv voorkomt dat daarvoor daarnaast nog eens een vergoeding wordt gevraagd op grond van de regeling over buitengerechtelijke kosten in het Burgerlijk Wetboek. Voor dat soort werk gelden uitsluitend de regels over proceskosten. Eén rekening voor hetzelfde werk, niet twee.
Waar de grens ligt
Het artikel gaat over verrichtingen waarvoor de proceskosten van de artikelen 237 tot en met 240 Rv een vergoeding plegen in te sluiten. De wet geeft zelf twee voorbeelden: verrichtingen ter voorbereiding van gedingstukken en ter instructie van de zaak. Het woord 'zoals' laat zien dat dit geen uitputtende opsomming is. Voor elke gevorderde post moet dus worden nagegaan of het werk tot het procederen zelf behoort, in welk geval het onder de proceskosten valt, of daarbuiten ligt.
Wat het Burgerlijk Wetboek apart vergoedt
Artikel 6:96, tweede lid, BW noemt drie soorten kosten die als vermogensschade voor vergoeding in aanmerking kunnen komen:
- Kosten ter voorkoming of beperking van schade — redelijke kosten die zijn gemaakt om de schade te voorkomen of te beperken.
- Kosten van vaststelling van schade en aansprakelijkheid — bijvoorbeeld het inschakelen van een expert om de omvang van de schade te bepalen.
- Kosten ter verkrijging van voldoening buiten rechte — redelijke kosten om zonder rechter tot betaling of een regeling te komen.
Artikel 241 Rv haalt uit die categorieën alleen het werk weg dat al door de proceskostenregeling wordt bestreken; voor het overige blijven zij gewoon vorderbaar.
De uitzondering
Het artikel bepaalt dat het niet van toepassing is ter zake van kosten als bedoeld in artikel 6:96, vijfde lid, BW.
Een voorbeeld: na een waterschade in een bedrijfspand laat de eigenaar een schade-expert de oorzaak en de omvang van de schade vaststellen. Als onderhandelingen met de aansprakelijke installateur niets opleveren, stelt zijn advocaat een dagvaarding op. De kosten van de expert vallen onder de vaststelling van schade en aansprakelijkheid en kunnen als schadepost worden gevorderd. De uren die de advocaat aan de dagvaarding besteedt, horen bij de voorbereiding van gedingstukken; die worden alleen via de proceskostenveroordeling vergoed.
In de praktijk
Splits uw vordering duidelijk: geef aan welke werkzaamheden vóór en buiten de procedure zijn verricht en welke bij de voorbereiding daarvan hoorden. Onderbouw de buitengerechtelijke post met wat er feitelijk is gedaan, niet met een percentage van de hoofdsom zonder toelichting. Bent u de aangesproken partij, ga dan na of de gevorderde buitengerechtelijke kosten werk betreffen dat in feite bij de voorbereiding van de procedure hoort. De hoogte van bedongen kosten kan bovendien worden gematigd, zoals artikel 242 Rv laat zien.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Waarom gaat de proceskostenregeling voor?
Een partij vorderde na een opheffingsgeding vergoeding van haar advocaatkosten, reis- en verletkosten en gederfde inkomsten als schade. De Hoge Raad leidt uit de wettekst en de toelichting af dat de proceskostenbepalingen, behoudens bijzondere omstandigheden, een zowel limitatieve als exclusieve regeling bevatten van de kosten waarin de in het ongelijk gestelde partij kan worden veroordeeld. Die regeling gaat voor op de wettelijke regel over vergoeding van redelijke kosten van rechtsbijstand, en ook op het uitgangspunt van volledige schadevergoeding bij onrechtmatige daad. Dit artikel is de schakel die dat bewerkstelligt.
-
Kosten van eerdere procedures als schade?
Na een echtscheiding frustreerde een van de ex-partners jarenlang de totstandkoming en uitvoering van een bindend advies over de verdeling; zij voerde aan dat haar gedrag wegens een psychische tekortkoming niet aan haar kon worden toegerekend. De Hoge Raad oordeelde dat 'een als een doen te beschouwen gedraging' ruim moet worden opgevat en niet beperkt is tot actieve handelingen: alleen gevallen van zuiver nalaten blijven buiten het bereik van de bepaling. Het stelselmatig weigeren mee te werken is dus geen zuiver nalaten, zodat de geestelijke tekortkoming niet aan toerekening in de weg stond.
-
Welke grenzen gelden in kort geding?
Naar aanleiding van prejudiciele vragen, dat wil zeggen vragen die een lagere rechter tijdens een lopende zaak aan de Hoge Raad stelt, ging het om de proceskosten na intrekking van een kort geding. De Hoge Raad overweegt dat het kort geding als spoedprocedure een eigen karakter heeft, dat onder meer tot uitdrukking komt in de bijzondere bepalingen van art. 254 tot en met 259 Rv over de procesvoering. Daardoor gelden voor het kort geding eigen processuele regels die wel zijn geent op de bodemprocedure maar daarvan in diverse opzichten afwijken. Zo past de regel dat het geding aanhangig is vanaf de dagvaarding niet, omdat de eiser eerst bij de voorzieningenrechter dag en uur moet vragen (art. 254 leden 2 en 3 Rv) en niet altijd een dagvaarding hoeft uit te brengen.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.