Artikel 582 Rechtsvordering (582 Rv)

Niet elke executie op een schip is bedoeld om het te verkopen. Soms luidt de uitspraak dat het schip aan iemand moet worden afgegeven, bijvoorbeeld aan de eigenaar die het terugvordert of aan een koper aan wie het geleverd had moeten worden. Dit artikel regelt hoe die afgifte wordt afgedwongen. Het begint met hetzelfde bevel als bij een beslag: een exploot met de opdracht om binnen vierentwintig uur aan de titel te voldoen. Daarna kan de deurwaarder handelen.

Hoe de afgifte gebeurt

De deurwaarder neemt het schip onder zich en geeft het af aan degene die het volgens de executoriale titel moet ontvangen. Zit er nog iemand aan boord of staat het schip vol met spullen, dan mag hij zo nodig de regels over de gedwongen ontruiming toepassen: de artikelen 556 tot en met 558 Rv. Ook hier geldt dus dat een dichte deur of een weigerachtige bewoner de uitvoering niet tegenhoudt en dat de deurwaarder de ontruiming verricht.

Wat er verder van toepassing is

De wet verklaart daarnaast een reeks bepalingen uit de regeling van het beslag en de afgifte van roerende zaken van overeenkomstige toepassing, waaronder de bepalingen over toegang en over de bewaring van het schip, en de regel dat het beslag aan boord wordt gelegd. Eén punt regelt de wet daarbij uitdrukkelijk: waar in die bepalingen wordt aangeknoopt bij de vordering waarvoor beslag is gelegd, komt hier de waarde van het schip daarvoor in de plaats. Dat is logisch, want bij een afgifte gaat het niet om een geldbedrag maar om de zaak zelf.

Het verschil met verkoop

Bij een executoriale verkoop wordt het schip te gelde gemaakt en wordt de opbrengst onder de schuldeisers verdeeld. Bij een executie tot afgifte verandert het schip niet in geld, maar van houder: het gaat naar de rechthebbende. Er komt dus geen notaris aan te pas, geen veiling en geen rangregeling. Wel gelden dezelfde waarborgen vooraf, met een bevel en een korte termijn, zodat degene die het schip onder zich heeft nog vrijwillig kan meewerken.

Een voorbeeld. Een eigenaar heeft zijn schip in beheer gegeven en de beheerder weigert het na het einde van de overeenkomst terug te geven. De eigenaar haalt een uitspraak waarin de afgifte wordt bevolen. De deurwaarder betekent die titel met het bevel om binnen vierentwintig uur af te geven. Gebeurt dat niet, dan gaat hij naar de ligplaats, neemt het schip onder zich en draagt het over aan de eigenaar; de spullen van de beheerder worden zo nodig langs de weg van de ontruiming verwijderd.

In de praktijk

Voor wie afgifte wil afdwingen, is het van belang dat de uitspraak duidelijk aangeeft welk schip het betreft en aan wie het moet worden afgegeven; hoe preciezer dat is omschreven, hoe soepeler de deurwaarder kan optreden. Voor degene die het schip onder zich heeft, geldt dat er weinig tijd is en dat meewerken kosten scheelt. Wie meent dat de afgifte niet mag worden afgedwongen, moet dat binnen die korte termijn aan de voorzieningenrechter voorleggen.