Artikel 642k Rechtsvordering (642k Rv)

Een schuldeiser die vindt dat de scheepseigenaar zijn aansprakelijkheid helemaal niet mag beperken, is geneigd afstand te houden van de beperkingsprocedure. Artikel 642k Rv maakt duidelijk dat dat verkeerd afloopt: ook wie verweer voert tegen het verzoek van de schuldenaar, moet zijn vordering ter verificatie aanmelden.

Verweer en aanmelden gaan samen

De wet vraagt hier twee handelingen tegelijk, en die spreken elkaar niet tegen. Met het verweer zegt de schuldeiser: er hoort helemaal geen beperkt fonds te zijn, ik wil mijn volledige schade vergoed krijgen. Met de aanmelding zegt hij: mocht ik daarin geen gelijk krijgen, dan wil ik wel meedelen in wat er te verdelen valt.

Aanmelden betekent dus niet dat u uw bezwaar opgeeft. Het is een voorzorg voor het geval het verweer sneuvelt. Zonder die aanmelding staat u met lege handen zodra vaststaat dat de beperking wél opgaat, want dan is het fonds de enige bron waaruit u nog iets kunt krijgen.

Ook bij twijfel over het bereik van de beperking

De tweede zin trekt dezelfde lijn door naar een ander geval. Sommige vorderingen vallen naar hun aard buiten de beperking; over andere kan getwijfeld worden. Een schuldeiser die niet zeker weet of de schuldenaar zich tegenover zijn vordering op beperking kan beroepen, moet zijn vordering evengoed aanmelden.

Ook hier geldt: melden kost weinig en niet melden kan alles kosten. De vraag of de beperking op uw vordering ziet, wordt in de procedure beantwoord en niet door uzelf vooraf.

Waar en wanneer u aanmeldt

De aanmelding gebeurt bij de vereffenaar, binnen de termijn die de rechter-commissaris volgens artikel 642g Rv heeft bepaald. Die dag krijgt u bij aangetekende brief te horen als u bij de schuldenaar bekend bent, en anders mogelijk via een aankondiging in een nieuwsblad.

Wie zijn vordering aanmeldt, komt daarmee in de verificatie terecht: daar wordt beoordeeld of en voor welk bedrag de vordering meedeelt in de verdeling van het fonds.

Een voorbeeld

Een havenbedrijf lijdt schade doordat een schip een kade ramt. Het meent dat de eigenaar zich niet op beperking kan beroepen omdat er roekeloos is gevaren, en voert daartegen verweer. Toch meldt het zijn vordering binnen de gestelde termijn aan bij de vereffenaar. Wordt het verweer verworpen, dan deelt het bedrijf gewoon mee in het fonds; wordt het gehonoreerd, dan kan het de eigenaar voor de volle schade aanspreken.

In de praktijk

Voor de schuldeiser: beschouw het aanmelden als een verzekering tegen uw eigen ongelijk. Doe het altijd, hoe sterk uw verweer ook lijkt, en houd de termijn scherp in de gaten.

Voor de schuldenaar: een aanmelding van een schuldeiser die tegelijk verweer voert, is geen erkenning van uw recht op beperking. Reken erop dat die schuldeiser beide sporen bewandelt en bereid u op allebei voor.