Artikel 1019bb Rechtsvordering (1019bb Rv)

Een deelgeschil is bedoeld om een vastgelopen onderhandeling snel weer op gang te helpen. Die snelheid zou verdampen als partijen daarna nog jaren over dezelfde vraag konden doorprocederen. Artikel 1019bb Rv sluit daarom uit dat tegen de beschikking op het verzoek een gewoon rechtsmiddel openstaat, met één uitzondering die in artikel 1019cc Rv, derde lid, is geregeld.

Wat dit verbod betekent

Geen voorziening wil zeggen: geen hoger beroep bij het gerechtshof en geen cassatie bij de Hoge Raad tegen de beschikking als zodanig. Ook niet als u vindt dat de rechter de plank heeft misgeslagen. Dat geldt zowel voor de beslissing waarin het verzoek inhoudelijk wordt beantwoord, als voor een afwijzing omdat het geschil zich niet voor deze route leende.

De achterliggende gedachte is eenvoudig. Deze procedure bestaat om een knoop door te hakken zodat partijen verder kunnen praten. Een openstaand rechtsmiddel zou precies het tegenovergestelde bewerken: partijen zouden de beslissing niet als vertrekpunt gebruiken, maar als tussenstand in een langere strijd.

De ene opening die er wel is

De uitzondering loopt via de bodemprocedure. Heeft de rechter in de beschikking uitdrukkelijk en zonder voorbehoud beslist over een geschilpunt dat de rechtsverhouding tussen partijen zelf raakt, dan kan die beslissing volgens artikel 1019cc Rv, derde lid, in de procedure ten principale worden aangevochten als ware het een tussenvonnis. Dat kan tegelijk met het hoger beroep tegen het eindvonnis, of eerder als de rechter in eerste aanleg daarvoor toestemming geeft.

Praktisch betekent dit dat wie het niet eens is met de beslissing, de hoofdzaak moet aanbrengen of afwachten. Er is geen aparte, korte route naar het hof; de weg loopt door de gewone procedure heen.

Een voorbeeld

Een verzekeraar krijgt in een deelgeschil te horen dat hij aansprakelijk is voor een bedrijfsongeval. Hij is het daar niet mee eens, maar kan die beschikking niet zelfstandig aan het hof voorleggen. Wil hij het oordeel getoetst zien, dan zal de zaak ten principale moeten worden gevoerd en kan de beslissing daar aan de orde komen langs de weg van artikel 1019cc Rv.

In de praktijk

Omdat een tweede kans grotendeels ontbreekt, is de voorbereiding van het verzoek belangrijker dan in een gewone procedure. Zet alles wat u aan feiten en stukken heeft er meteen in; het idee dat u het in hoger beroep nog wel kunt rechtzetten, gaat hier niet op.

Voor de wederpartij geldt hetzelfde spiegelbeeldig: voer uw verweer volledig, want ook u krijgt geen tweede ronde bij het hof. Weeg bij twijfel of het verstandiger is de discussie in een bodemprocedure te voeren, waar wel ruimte is voor uitgebreid bewijs en voor hoger beroep.

Ten slotte: dat er geen rechtsmiddel openstaat, betekent niet dat de beslissing partijen in alles vastpint. Alleen de beslissingen die uitdrukkelijk en zonder voorbehoud zijn gegeven, werken door in de bodemprocedure. Wat de rechter met een slag om de arm heeft opgemerkt, ligt later nog open.