Artikel 611h Rechtsvordering (611h Rv)

Artikel 611h Rv voorkomt dat de dwangsom de loop van de procedure gaat bepalen. Bij de vraag welke rechter bevoegd is en bij de vraag of tegen de uitspraak hoger beroep openstaat, wordt met de dwangsom geen rekening gehouden. Alleen de hoofdvordering telt.

Waarom de dwangsom buiten de telling blijft

In dit wetboek hangt op verschillende plaatsen iets af van de waarde van de vordering: welke rechter de zaak behandelt en of een zaak vatbaar is voor hoger beroep. Zou een dwangsom meetellen, dan kon een partij die verhoudingen naar believen verschuiven door simpelweg een hoge dwangsom te vorderen. Een kleine zaak zou dan bij een andere rechter belanden of ineens appellabel worden.

Dat is niet de bedoeling. De dwangsom is een middel om de veroordeling na te leven, geen zelfstandige vordering met een eigen belang. Haar hoogte zegt iets over de gewenste druk, niet over het gewicht van het geschil.

Wat dit betekent voor de bevoegdheid

Bij de vraag of de zaak bij de kamer voor kantonzaken hoort of bij de gewone kamer van de rechtbank, kijkt de rechter naar de hoofdvordering. Een vordering die op zichzelf bij de kantonrechter thuishoort, blijft daar dus ook als er een fors bedrag aan dwangsommen bij wordt gevraagd. Dat heeft praktische gevolgen: bij de kantonrechter mag een partij in persoon procederen, terwijl in de gewone procedure bij de rechtbank een advocaat nodig is.

Wat dit betekent voor het hoger beroep

Voor de vraag of het gerechtshof aan de zaak te pas komt, geldt hetzelfde. Is de hoofdvordering te klein om hoger beroep mogelijk te maken, dan verandert een gevorderde of toegewezen dwangsom daar niets aan. Omgekeerd wordt een zaak niet aan het hof onttrokken doordat de dwangsom laag is uitgevallen.

Dit betekent overigens niet dat er over de dwangsom nooit iets aan een hogere rechter kan worden voorgelegd. Staat hoger beroep tegen de uitspraak open, dan kan daarin ook de dwangsom aan de orde komen; artikel 611a Rv maakt het zelfs mogelijk haar voor het eerst in hoger beroep te vorderen.

Een voorbeeld

Een huurder vordert dat de verhuurder een gebrek herstelt, op straffe van een dwangsom van een aanzienlijk bedrag per dag. Voor de vraag welke rechter de zaak doet en of er hoger beroep mogelijk is, wordt uitsluitend gekeken naar de vordering tot herstel. De dwangsom, hoe hoog ook, verandert daar niets aan.

In de praktijk

Voor wie een procedure voorbereidt is dit een nuttige regel: de keuze voor een hoge dwangsom heeft geen invloed op de route van de zaak en kan dus zuiver worden gemaakt op basis van de vraag hoeveel druk nodig is.

Voor de verweerder betekent het dat hij zich niet hoeft te laten opjagen door een hoog dwangsombedrag in de dagvaarding. Dat bedrag zegt niets over de plaats waar de zaak thuishoort en niets over de mogelijkheid om later tegen de uitspraak op te komen.