Artikel 197 Rechtsvordering (197 Rv)

Een verzoek om alvast bewijs te verzamelen moet bij de juiste rechter terechtkomen en moet voldoende informatie bevatten om beoordeeld te kunnen worden. Artikel 197 Rv regelt allebei: waar u het verzoekschrift indient en wat erin moet staan. Het loont om dit precies te doen, want op één onderdeel staat niet-ontvankelijkheid als sanctie.

Bij welke rechter

Het uitgangspunt is dat u het verzoek richt tot de rechter die vermoedelijk bevoegd is om de zaak te behandelen als die later wordt aangebracht. U kijkt dus vooruit naar de procedure die er misschien komt. Daarnaast bestaat een alternatief: u kunt ook terecht bij de rechter die absoluut bevoegd is en in wiens rechtsgebied de mensen wonen van wie u informatie wilt, of het grootste deel van hen. Wonen zij niet in Nederland, dan telt de plaats waar zij werkelijk verblijven.

• Kantonzaken. Hoort de zaak bij de kantonrechter thuis, dan dient u het verzoek bij de kantonrechter in. Daar mag u in persoon procederen.
• Summiere toets. De rechter beoordeelt kort of hij absoluut bevoegd is en of het een kantonzaak is; er wordt in dit stadium geen uitgebreid bevoegdheidsdebat gevoerd.

- Spoed. Gaat het om een verzoek tot inzage, afschrift of uittreksel van gegevens en is er haast bij, dan kunt u ook naar de voorzieningenrechter.

Wat er in het verzoekschrift moet staan

De wet stelt drie basiseisen aan de inhoud. U geeft een kernachtige omschrijving van het geschil of de gebeurtenis waar het om draait, met de gronden van uw verzoek. U vermeldt de aard en de omvang van de vordering die u overweegt. En u noemt de naam en woonplaats van de wederpartij, of legt uit waarom die onbekend is.

Let op de sanctie: de omschrijving van het geschil en de gronden moet u op straffe van niet-ontvankelijkheid opnemen. Wie dat onderdeel overslaat of te dun houdt, krijgt geen inhoudelijke beoordeling. Dat is geen formaliteit, maar de manier waarop de rechter en de wederpartij kunnen zien waar het over gaat.

Extra vermeldingen per soort verrichting

Afhankelijk van wat u vraagt, komen daar gegevens bij. Wilt u getuigen laten horen, dan noemt u hun namen en woonplaatsen. Vraagt u om een deskundigenbericht of een verhoor van deskundigen, dan noemt u de punten waarover hun oordeel wordt gevraagd en de namen en hoedanigheid van de deskundigen die u benoemd wilt zien. Gaat het om een plaatsopneming of bezichtiging, dan omschrijft u de plaats of de zaak. En bij een verzoek om gegevens duidt u die gegevens aan en noemt u wie erover beschikt.

Een voorbeeld

Een werkneemster wil weten of zij haar oud-werkgever met kans van slagen kan aanspreken voor een burn-out. Zij verzoekt een voorlopig getuigenverhoor van drie oud-collega's. Omdat de zaak over een arbeidsovereenkomst gaat en dus bij de kantonrechter hoort, dient zij het verzoek daar in, met een korte beschrijving van het conflict, de gronden, een indicatie van de schade en de namen en woonplaatsen van de drie getuigen.

In de praktijk

Denk vooraf na over de vraag welke procedure hier ooit uit kan voortkomen; dat bepaalt de rechter bij wie u aanklopt. Schrijf het verzoekschrift compact maar volledig: enkele alinea's over de gebeurtenis en de gronden zijn genoeg, mits ze duidelijk zijn. Vermeld de wederpartij zo precies mogelijk, want die wordt opgeroepen en moet weten waar zij aan toe is.