Artikel 558 Rechtsvordering (558 Rv)

Een ontruiming is niet altijd bedoeld om iemand definitief uit een pand te krijgen. Soms moet een gebouw of een deel daarvan tijdelijk leeg om er iets te kunnen doen: een dak herstellen, asbest verwijderen, een in strijd met afspraken uitgevoerde verbouwing ongedaan maken. Dit artikel bepaalt dat de regels over gedwongen ontruiming ook in die gevallen gelden, zodat de executant niet met lege handen staat wanneer hij het pand niet in kan.

De twee gevallen

• Zelf doen na machtiging. Het Burgerlijk Wetboek geeft een schuldeiser de mogelijkheid zich te laten machtigen om zelf datgene te verrichten waartoe nakoming door zijn wederpartij zou hebben geleid (artikel 3:299 BW). Gaat het om werk aan een onroerende zaak, dan mag hij de ruimte laten ontruimen die hij daarvoor nodig heeft.

- Gedogen van werkzaamheden. Is de executant op grond van de uitspraak gerechtigd werkzaamheden op of aan een onroerende zaak te verrichten en moet de ander dat gedogen, dan geldt hetzelfde. Ook dan kan de toegang worden afgedwongen langs de weg van deze afdeling.

Geheel of gedeeltelijk, tijdelijk of blijvend

De wet zegt uitdrukkelijk dat het om een gehele of gedeeltelijke ontruiming kan gaan, en dat die tijdelijk of blijvend kan zijn. Het artikel spreekt van een ontruiming die 'nodig is' voor de genoemde werkzaamheden; de omvang ervan hangt dus samen met wat voor de uitvoering van de uitspraak vereist is.

Wat er dan geldt

Doordat deze afdeling van toepassing is, gelden ook de waarborgen die daarbij horen. Er moet dus eerst een exploot van de deurwaarder uitgaan met een bevel om binnen drie dagen aan de titel te voldoen en met de datum van de ontruiming, zoals artikel 555 Rv voorschrijft. De ontruiming zelf wordt uitgevoerd door de deurwaarder, die zich door getuigen kan laten bijstaan. Blijven de deuren dicht, dan geldt de regeling over toegang waar artikel 557 Rv naar verwijst. De betrokkene weet daardoor tijdig waar hij aan toe is en kan het geschil zo nodig eerst aan de voorzieningenrechter voorleggen.

In de praktijk

Voor wie werkzaamheden moet uitvoeren, is het van belang dat de uitspraak duidelijk omschrijft wat hij mag doen en waar. Een nauwkeurige omschrijving beperkt de ruimte voor discussie op de dag zelf. Voor de bewoner of gebruiker aan de andere kant geldt dat hij een aanzegging krijgt en dus tijd heeft om zijn spullen uit de betrokken ruimte te halen. Wie meent dat de werkzaamheden verder gaan dan de uitspraak toestaat, kan dat vóór de aangezegde datum aan de voorzieningenrechter voorleggen.