Artikel 716 Rechtsvordering (716 Rv)

Aandelen brengen geld op, bijvoorbeeld in de vorm van dividend. Dit artikel regelt wat er met die opbrengsten gebeurt zolang er beslag op de aandelen ligt. De wet bepaalt dat het beslag voor die baten geldt als een beslag onder de vennootschap. Daaraan zijn een verklaringsplicht van de vennootschap en een recht op vergoeding van haar kosten verbonden.

Wat het beslag voor de baten betekent

Het beslag op de aandelen zelf strekt zich op deze manier uit tot wat de aandelen opleveren. De vennootschap zou die baten normaal aan haar aandeelhouder uitkeren, maar mag dat door het beslag niet meer zomaar doen. Zij moet de baten onder zich houden totdat duidelijk is waar ze heen gaan.

Voor de vennootschap is dat een serieuze verplichting. Keert zij ondanks het beslag toch uit aan de aandeelhouder, dan loopt zij het risico dat zij later alsnog aan de beslaglegger moet betalen.

De verklaring aan de rechtbank

De vennootschap legt over die baten een verklaring af aan de rechtbank. Dat gebeurt voordat de rechtbank de beschikking geeft die artikel 474g Rv noemt, de beslissing waarmee de afwikkeling van het aandelenbeslag verder wordt geregeld. In die verklaring staat wat er aan opbrengsten is en wat de vennootschap onder zich houdt.

In diezelfde beschikking beslist de rechtbank of de verklaring deugt. Klopt zij, dan wordt de afgifte van de baten aan de deurwaarder gelast, zodat het geld in de executie terechtkomt.

De kosten van de vennootschap

Aan die afgifte verbindt de wet een voorwaarde: zij wordt alleen gelast als alle kosten die de vennootschap voor een deugdelijk bevonden verklaring heeft gemaakt, worden vergoed. De vergoeding is dus gekoppeld aan de uitkomst van de toets: een verklaring die de rechtbank niet deugdelijk vindt, geeft geen recht op vergoeding van de kosten die daarvoor zijn gemaakt.

Een voorbeeld

Op de aandelen van een aandeelhouder in een familiebedrijf ligt beslag. De algemene vergadering besluit tot een dividenduitkering. De bv mag dat bedrag niet aan de aandeelhouder overmaken; zij houdt het onder zich en legt daarover een verklaring af. Blijkt die verklaring in orde, dan wordt zij veroordeeld het bedrag aan de deurwaarder af te geven, terwijl haar kosten voor het opstellen van de verklaring worden vergoed.

In de praktijk

Bent u bestuurder van een vennootschap waarop zo'n beslag betrekking heeft, betaal dan niets uit zolang niet vaststaat wat er moet gebeuren, en houd bij welke kosten u maakt. Vraag zo nodig juridisch advies over de inhoud van de verklaring, want een gebrekkige verklaring kan u zelf in de problemen brengen.

Bent u de aandeelhouder, dan betekent dit dat het beslag verder reikt dan de aandelen zelf: ook de inkomsten eruit zijn geblokkeerd. Opheffing van het beslag kan worden gevorderd langs artikel 705 Rv, bijvoorbeeld tegen het stellen van voldoende zekerheid.