Artikel 444 Rechtsvordering (444 Rv)

Een beslag op roerende zaken vraagt dat de deurwaarder erbij kan. Dit artikel geeft hem daarvoor toegang tot elke plaats, maar alleen voor zover dat redelijkerwijs nodig is voor zijn taak. Blijven de deuren dicht of is er niemand, dan mag hij niet op eigen houtje naar binnen: er moet dan een burgemeester of een namens hem optredende politieambtenaar bij zijn.

Toegang, maar niet onbeperkt

Het eerste lid koppelt de bevoegdheid aan een maatstaf: toegang voor zover dat redelijkerwijs nodig is. Dat betekent dat de deurwaarder geen vrijbrief heeft om een hele woning of bedrijfspand door te spitten. Hij mag daar komen waar hij, gelet op wat hij zoekt, redelijkerwijs moet zijn. Wat buiten dat doel valt, hoort hij met rust te laten.

Als de deur dicht blijft

Het tweede lid regelt wat er gebeurt bij gesloten deuren, bij weigering om te openen, bij weigering om een kamer of een meubelstuk te openen, en bij afwezigheid van de geëxecuteerde zonder dat er iemand is om hem te vertegenwoordigen. De deurwaarder wendt zich dan tot de burgemeester van de gemeente, in wiens aanwezigheid de deuren en het huisraad worden geopend, opnieuw alleen voor zover dat redelijkerwijs nodig is.

De burgemeester kan zich laten vertegenwoordigen door een politieambtenaar die tevens hulpofficier van justitie is. In de praktijk gebeurt dat bijna altijd. Van de aanwezigheid van die ambtenaar en van wat er in zijn bijzijn is gedaan, moet melding worden gemaakt in het proces-verbaal van beslag. Zo is achteraf controleerbaar wie erbij was en wat er is geopend.

Extra waarborgen bij een woning

Gaat het om binnentreden in een woning zonder toestemming van de bewoner, dan gelden daarnaast bepalingen uit de Algemene wet op het binnentreden, toegepast op het proces-verbaal van beslag. Die wet vraagt onder meer dat er verslag wordt gedaan van het binnentreden. Belangrijk is dat deze waarborgen ook gelden als er na het binnentreden uiteindelijk geen beslag wordt gelegd; ook een vergeefse gang moet dus worden verantwoord.

Een voorbeeld. Een deurwaarder komt voor een beslag en treft niemand thuis. Hij mag de deur niet zelf openen, maar schakelt de gemeente in; een hulpofficier van justitie komt erbij en in diens bijzijn wordt de woning geopend. De bewoner vindt later het proces-verbaal van beslag, dat hier ook aan de eisen voor een verslag van binnentreden moet voldoen en waarin dus staat wie aanwezig waren en wat er is gedaan.

Wat dit voor de bewoner betekent

U bent gehouden de deurwaarder toe te laten en hem te laten zien wat hij zoekt. Weigert u dat, dan houdt u de executie niet tegen: de wet voorziet nu juist in de situatie dat de deur gesloten blijft, en elke extra stap kost geld dat bij de schuld wordt opgeteld. Wat u wel kunt doen, is vragen om legitimatie, vragen wie er namens de burgemeester aanwezig is, en om een afschrift van het proces-verbaal vragen.

Meent u dat er verder is gegaan dan nodig was, of dat de voorgeschreven aanwezigheid ontbrak, leg dan zo snel mogelijk vast wat er is gebeurd en wie erbij waren. U kunt dat aan de orde stellen in een executiegeschil bij de voorzieningenrechter langs de weg van artikel 438 Rv, en daarnaast klagen via de tuchtrechtelijke weg van de Gerechtsdeurwaarderswet.