- Indien de derde-beslagene in gebreke blijft verklaring te doen, wordt hij op vordering van de executant veroordeeld tot betaling van het bedrag waarvoor het beslag is gelegd als ware hij daarvan zelf schuldenaar, onverminderd zijn verplichting tot vergoeding van de schade, zo daartoe gronden zijn. De derde-beslagene tegen wie deze vordering wordt ingesteld, wordt toegelaten alsnog een gerechtelijke verklaring te doen. De kosten die in dat geval nodeloos zijn veroorzaakt, worden voor zijn rekening gebracht.
- Indien de derde-beslagene wel een verklaring heeft afgelegd, is de executant bevoegd deze geheel of ten dele te betwisten dan wel aanvulling daarvan te eisen door de derde binnen twee maanden na zijn verklaring te dagvaarden tot het doen van gerechtelijke verklaring en tot betaling of afgifte van hetgeen volgens de vaststelling door de rechter aan de executant zal blijken toe te komen. Overschrijding van deze termijn doet deze bevoegdheid vervallen. De rechter kan op verlangen van de derde-beslagene, te uiten voor alle weren, bepalen dat de executant, op straffe van niet ontvankelijkheid, zekerheid moet stellen voor de proceskosten, waarin hij jegens de derde- beslagene kan worden veroordeeld.
- De advocaat van de executant, die een gerechtelijke verklaring ontvangt, zendt binnen drie dagen afschrift daarvan aan de geëxecuteerde.
- Indien de derde-beslagene, die overeenkomstig artikel 476b verklaring heeft gedaan, zijn in artikel 477 bedoelde verplichting tot betaling of afgifte niet nakomt, wordt hij op vordering van de executant veroordeeld tot nakoming van deze verplichting, alsmede tot de vervangende schadevergoeding, die hij in geval van niet-nakoming daarvan verschuldigd zal zijn.
- Tot kennisneming van de in dit artikel bedoelde vorderingen is de rechtbank bevoegd. Indien de executant bij zijn dagvaarding het beslag slechts vervolgt op vorderingen, waarvan de berechting ongeacht hun beloop of naar hun gezamenlijk beloop tot de bevoegdheid van de kantonrechter behoort, is slechts de kantonrechter bevoegd.
←
Terug 477 · Betaling en afgifte door de derde-beslagene
Verder 477b · De bevrijdende werking van betaling door de derde
→
Artikel 477a Rechtsvordering (477a Rv)
De verklaringsprocedure bij de rechter
Wettekst
Toelichting
Een derde-beslagene die zwijgt, houdt de hele executie tegen. Artikel 477a Rv maakt dat onaantrekkelijk. Doet hij geen verklaring, dan kan de executant vorderen dat hij zelf wordt veroordeeld het volledige bedrag te betalen waarvoor beslag is gelegd, alsof die schuld van hemzelf was. Dat kan dus veel meer zijn dan hij ooit aan de geëxecuteerde schuldig was, en daarnaast blijft hij aansprakelijk voor schade als daar gronden voor zijn.
Alsnog verklaren mag
De sanctie is streng, maar niet onherstelbaar. De derde tegen wie zo'n vordering wordt ingesteld, wordt toegelaten alsnog een gerechtelijke verklaring te doen: hij kan in de procedure alsnog opgeven wat hij verschuldigd is. Blijkt daaruit dat hij weinig of niets onder zich had, dan wordt hij niet voor het volle bedrag veroordeeld. Wel draait hij op voor de kosten die door zijn stilzitten nodeloos zijn gemaakt.
De verklaring betwisten
Ook een derde die wel heeft verklaard, is nog niet klaar. Vindt de executant de verklaring onjuist of onvolledig, dan kan hij die geheel of gedeeltelijk betwisten of aanvulling eisen. Hij moet de derde dan dagvaarden tot het doen van een gerechtelijke verklaring en tot betaling of afgifte van wat volgens de rechter aan hem toekomt.
- Binnen twee maanden. De dagvaarding moet binnen twee maanden na de verklaring worden uitgebracht; daarna vervalt de bevoegdheid om te betwisten en staat de verklaring vast.
- Zekerheid voor de proceskosten. De derde kan, voordat hij verweer voert, vragen dat de executant zekerheid stelt voor de proceskosten waarin hij tegenover hem kan worden veroordeeld. Doet de executant dat niet, dan is hij niet-ontvankelijk.
- Een afschrift voor de geëxecuteerde. De advocaat van de executant die een gerechtelijke verklaring ontvangt, stuurt daarvan binnen drie dagen een afschrift aan de geëxecuteerde.
Wel verklaard, niet betaald
Een derde die netjes heeft verklaard maar vervolgens niet betaalt of afgeeft, kan op vordering van de executant worden veroordeeld tot nakoming van die verplichting en tot de vervangende schadevergoeding die hij bij niet-nakoming verschuldigd zal zijn. De verklaring is dus geen vrijblijvende opgave, maar de basis waarop hij kan worden aangesproken.
Bij welke rechter
De rechtbank is bevoegd om van deze vorderingen kennis te nemen. Daarop bestaat één uitzondering: vervolgt de executant het beslag bij zijn dagvaarding alleen op vorderingen waarvan de berechting, ongeacht hun omvang of gelet op hun gezamenlijke omvang, bij de kantonrechter hoort, dan is uitsluitend de kantonrechter bevoegd. Bij loonvorderingen komt dat regelmatig voor, en dat scheelt de derde de kosten van een advocaat, omdat bij de kantonrechter in persoon kan worden geprocedeerd.
In de praktijk
Voor werkgevers, banken en andere derden is de les dat een beslag nooit ongelezen opzij kan worden gelegd. Verklaren is verplicht, ook als het antwoord is dat er niets is: juist die opgave voorkomt een veroordeling voor het volle beslagbedrag. Voor de executant geldt dat de termijn van twee maanden om te betwisten kort is en hard; wie de verklaring niet vertrouwt, moet snel handelen.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Faillissement van de schuldenaar tijdens de procedure
Tijdens een procedure tegen de derde-beslagene die niet had afgedragen, ging de beslagdebiteur failliet; de executant beperkte zijn eis daarna tot de proceskosten. De Hoge Raad oordeelt dat de vordering tot nakoming van de verplichting uit art. 477 lid 1 Rv strekte tot tenuitvoerlegging en door het faillissement op grond van art. 33 lid 1 Fw in zoverre is geëindigd. Voor de resterende kostenvordering, die geen verhaal op het vermogen van de gefailleerde beoogt, geldt dat niet: daarover mocht de rechter nog beslissen.
-
Wat als de verklaring niet tijdig wordt betwist?
Een cassatiezaak was door een vergissing niet tijdig ingeschreven; daarna werd een herstelexploot uitgebracht aan het kantoor van de advocaat uit de vorige instantie. De Hoge Raad beantwoordt, met het oog op het belang van de rechtspraktijk, de vraag of dat mag: noch de tekst van de wet noch de wetsgeschiedenis staat eraan in de weg, en een redelijke wetstoepassing brengt mee dat een herstelexploot op grond van art. 125 lid 2 Rv kan worden betekend op de voet van art. 63 lid 1 Rv.
-
Wie moet wat bewijzen in de verklaringsprocedure?
In een procedure over de juistheid van de verklaring van de derde-beslagene betwistte de derde dat hij iets aan de beslagdebiteur schuldig was en bood hij getuigenbewijs aan. De Hoge Raad oordeelt dat de bewijslast van de gestelde vordering op de derde bij de executant blijft en dat dit niet anders wordt doordat het om een verklaringsprocedure als bedoeld in art. 477a lid 2 Rv gaat; de derde moet zijn verklaring wel zoveel mogelijk met stukken staven. Omdat het ging om een aanbod tot tegenbewijs, mocht aan dat aanbod niet de eis worden gesteld dat het gespecificeerd is.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.