Artikel 824 Rechtsvordering (824 Rv)

Wie het niet eens is met een voorlopige voorziening, kan daar niet mee naar het gerechtshof. Artikel 824 Rv sluit hogere voorzieningen tegen deze beschikkingen uit. Daar staat een andere weg tegenover: dezelfde instantie die de beslissing gaf, kan haar wijzigen of intrekken als zich daarvoor een wettelijke grond voordoet.

Wat er niet openstaat

Tegen een beschikking op grond van artikel 822 Rv en tegen een latere wijziging of intrekking daarvan staat geen hoger beroep open en ook geen gewone cassatie. De enige uitzondering die de wet noemt is cassatie in het belang der wet. Dat is geen rechtsmiddel voor partijen: de procureur-generaal bij de Hoge Raad kan een rechtsvraag laten uitmaken zonder dat dat iets verandert aan de beslissing in uw zaak. Volgens vaste rechtspraak van de Hoge Raad kan een rechtsmiddelenverbod als dit bij hoge uitzondering worden doorbroken, namelijk als de rechter de regeling ten onrechte of met verzuim van essentiële vormen heeft toegepast, buiten haar toepassingsgebied is getreden of haar ten onrechte niet heeft toegepast.

Wanneer een wijziging wel kan

Het tweede lid geeft twee ingangen. De eerste is dat de omstandigheden na de datum van de beschikking zijn veranderd. De tweede is dat de rechter destijds van onjuiste of onvolledige gegevens is uitgegaan. In beide gevallen geldt dezelfde maat: de verandering of de fout moet zo groot zijn dat de voorziening, alle betrokken belangen tegen elkaar afgewogen, niet in stand kan blijven. Een tegenvallende uitkomst of een beter argument is dus niet genoeg.

Wie de wijziging behandelt

Het verzoek gaat naar de instantie die de beschikking heeft gegeven: de rechtbank als die haar gaf, het gerechtshof als de voorziening daar is getroffen. Een of beide echtgenoten kunnen het indienen. Op de behandeling zijn de regels van artikel 821 Rv vanaf het tweede lid van overeenkomstige toepassing, zodat ook hier de zitting uiterlijk in de derde week na de week van het verzoek begint en de rechter daarna zo snel mogelijk beslist.

Een voorbeeld

De rechter heeft bepaald dat de kinderen voorlopig bij de moeder wonen, met een bijdrage van de vader in hun kosten. Een paar maanden later gaat de oudste op eigen wens bij de vader wonen. Of het blijkt dat de moeder een eigen inkomen had dat zij niet heeft opgegeven. In beide gevallen kan een van de ouders terug naar dezelfde rechter, die de regeling kan aanpassen of intrekken. Wie in plaats daarvan eigenmachtig de bijdrage stopzet, houdt een afdwingbare beschikking tegen zich en riskeert incasso.

In de praktijk

Denk niet in termen van beroep, maar in termen van nieuwe feiten. De vraag is niet of de eerste beslissing juist was, maar of er iets wezenlijks is veranderd of onjuist bleek. Stukken die dat aantonen, zijn bijvoorbeeld een bewijs van inschrijving van een kind op een nieuw adres, een jaaropgave die afwijkt van wat eerder is opgegeven, of verklaringen over een veranderde zorgverdeling.

Blijf ondertussen de bestaande regeling nakomen. Zolang zij niet is gewijzigd of ingetrokken, geldt zij onverkort en kan zij worden uitgevoerd. En houd in het oog dat de regeling hoe dan ook eindig is: artikel 826 Rv bepaalt wanneer de voorlopige voorzieningen vanzelf hun kracht verliezen.