Artikel 1018g Rv: De termijn om te schikken voordat de zaak inhoudelijk doorgaat

Als eenmaal vaststaat wie de zaak voert en voor welke groep, is er iets belangrijks bereikt: er is één gesprekspartner aan de kant van de gedupeerden. Dit artikel benut dat moment. De rechter stelt dan een termijn waarin partijen moeten proberen samen tot een regeling voor de hele groep te komen, vóórdat de procedure inhoudelijk verdergaat.

Wat de regeling moet bevatten

Het gaat niet om een schikking op hoofdlijnen. De regeling moet in elk geval de onderdelen bevatten die het Burgerlijk Wetboek voorschrijft voor een overeenkomst over collectieve schadeafwikkeling: wie er tot de groep behoort, hoe de vergoedingen zijn opgebouwd, welke voorwaarden gelden om aanspraak te maken, hoe de betaling verloopt. Zo'n regeling kan daarna door de rechter worden goedgekeurd en werkt voor iedereen in de groep.

Waarom eerst onderhandelen

Een collectieve zaak over aansprakelijkheid en schade kan jaren duren. Een regeling maakt een eind aan die onzekerheid, is doorgaans sneller uitvoerbaar en kan maatwerk bieden dat een vonnis niet biedt. Bovendien is op dit punt in de procedure veel duidelijk geworden: de rechter heeft de zaak toegelaten, de groep is omschreven en beide partijen weten waar zij staan. Dat is het natuurlijke moment om te kijken of er een oplossing te kopen valt.

Als het niet lukt

Wordt er binnen de termijn geen regeling bereikt, dan stelt de rechter ook een termijn voor het aanvullen van de gronden van de vordering en van het verweer. Dat tweede is nodig omdat de gedaagde in de eerste fase mocht volstaan met verweren over de ontvankelijkheid en de toelaatbaarheid van de collectieve vordering. Heeft hij daarvan gebruikgemaakt, dan komt nu het inhoudelijke verweer over de aansprakelijkheid en de schade alsnog op tafel.

Een voorbeeld

In een zaak over een datalek bij een grote dienstverlener is één stichting aangewezen als exclusieve belangenbehartiger voor alle betrokken klanten. De rechter geeft partijen enkele maanden om te onderhandelen over een regeling met vaste vergoedingen per schadecategorie. Komt die er, dan volgt goedkeuring en hoeft er niet over elke individuele klacht te worden geprocedeerd. Komt die er niet, dan vult de stichting haar gronden aan, voert de dienstverlener alsnog inhoudelijk verweer en beoordeelt de rechter de zaak zelf.

In de praktijk

Voor gedupeerden betekent dit dat een periode van stilte niet hoeft te betekenen dat de zaak stilstaat: er wordt dan onderhandeld. De uitkomst raakt hen direct, want een goedgekeurde regeling geldt voor de hele omschreven groep.

Voor de gedaagde is het de laatste gelegenheid om de omvang van de afwikkeling zelf mee te bepalen. Daarna ligt die beslissing bij de rechter, met alle onzekerheid die daarbij hoort.