Artikel 856 Rechtsvordering (856 Rv)

De voorwaarden waaronder een zaak wordt bewaard

De gerechtelijke bewaring van een zaak geschiedt op de voorwaarden die door de bewaarder gewoonlijk voor zaken van dezelfde soort worden overeengekomen, of, bij gebreke daarvan, volgens de regels die krachtens het Burgerlijk Wetboek op de overeenkomst van toepassing zijn, telkens tenzij de rechter die de gerechtelijke bewaring beveelt, anders bepaalt.
De inbewaringsteling kan aldus geschieden dat de bewaarder de zaak mag afgeven aan degene tegen wie de bewaring zich richt, mits deze tevoren aan zijn verplichtingen jegens de bewaargever heeft voldaan. Van een zodanig beding wordt melding gemaakt in de mededeling, bedoeld in artikel 855, tweede lid.
De rechter die de gerechtelijke bewaring heeft bevolen, of anders de voorzieningenrechter van de rechtbank, kan op verzoek van de bewaarder of een belanghebbende de voorwaarden vaststellen of wijzigen of een gerechtelijke bewaarder aanwijzen die de gerechtelijke bewaring van de oorspronkelijke zal overnemen. De indiening van het verzoekschrift kan ook door een deurwaarder geschieden, voor zover de bewaring haar grond vindt in een beslag.

Toelichting

Een gerechtelijke bewaring is ook een gewone opslagrelatie: er moet iets worden geregeld over verzekering, toegang, zorg voor het voorwerp en betaling. Artikel 856 Rv bepaalt welke voorwaarden daarvoor gelden, laat een bijzondere afspraak over teruggave toe, en geeft een weg om de voorwaarden later bij te stellen of van bewaarder te wisselen.

Welke voorwaarden gelden

In de eerste plaats gelden de voorwaarden die de bewaarder gewoonlijk hanteert voor zaken van dezelfde soort. Een opslagbedrijf bewaart een partij goederen dus onder zijn eigen gebruikelijke condities. Zijn die er niet, dan gelden de regels die het Burgerlijk Wetboek voor de overeenkomst van bewaarneming geeft. In beide gevallen kan de rechter die de bewaring beveelt het anders bepalen; zijn beslissing gaat voor.

Teruggave aan de betrokkene

Het tweede lid maakt een constructie mogelijk die in de praktijk veel kan schelen. Bij het in bewaring stellen kan worden afgesproken dat het voorwerp mag terugkeren naar de partij tegen wie de maatregel is gericht, op voorwaarde dat zij eerst haar verplichtingen tegenover de bewaargever nakomt. Zo'n beding moet worden vermeld in het bericht dat artikel 855 Rv voorschrijft, zodat de betrokkene weet dat deze uitweg bestaat en wat hij daarvoor moet doen.

Voorwaarden wijzigen of van bewaarder wisselen

Loopt het scheef, dan hoeft niemand met de situatie te blijven zitten. De rechter die de bewaring beval, en anders de voorzieningenrechter van de rechtbank, kan op verzoek de voorwaarden vaststellen of wijzigen, of een andere gerechtelijk bewaarder aanwijzen die het overneemt. Het verzoek kan komen van de bewaarder zelf of van een belanghebbende, en berust de bewaring op een beslag, dan mag ook de deurwaarder het verzoekschrift indienen. Op zo'n verzoek volgt een beschikking.

Een voorbeeld. Een partij levensmiddelen ligt in bewaring bij een bedrijf zonder gekoelde ruimte. De bewaarder ziet het risico en vraagt de voorzieningenrechter om overname door een bedrijf met koeling. Of andersom: de eigenaar merkt dat de bewaring onnodig duur uitpakt en vraagt om aanpassing van de voorwaarden, zodat de kosten die uiteindelijk verhaald worden niet onnodig oplopen.

In de praktijk

Regel de voorwaarden liefst meteen bij het begin. Wie pas na maanden ontdekt dat er geen verzekering loopt of dat het tarief per dag doortikt, is duur uit.

Voor degene tegen wie de bewaring zich richt is het beding uit het tweede lid het meest interessante deel van dit artikel: het biedt een reële kans om het voorwerp terug te krijgen zonder een procedure, mits hij doet wat er tegenover staat. Lukt dat niet, dan blijft de weg van artikel 860 Rv open om opheffing te vragen.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Welke voorwaarden gelden voor de bewaarder?

Hoge Raad · 2010-01-29 · ECLI:NL:HR:2010:BK3571

Een deurwaarder had een grote executieopbrengst op zijn derdengeldenrekening gezet en die vervolgens voor zichzelf verbruikt. De Staat, die op grond van artikel 480 lid 3 Rv hoofdelijk aansprakelijk is voor de verplichtingen van de deurwaarder, had de hoofdsom vergoed maar weigerde rente. De Hoge Raad beslist dat de deurwaarder die geld bij een bank in bewaring geeft ten behoeve van de rechthebbenden de gebruikelijke, marktconforme rente moet bedingen, en dat die rente dus valt onder de schade waarvoor de Staat op grond van artikel 480 lid 3 Rv aansprakelijk is. Voor dit artikel is dat van belang omdat het de inhoud van de stortingsplicht van lid 2 en van de overheidsaansprakelijkheid van lid 3 vastlegt.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst