Artikel 622 Rechtsvordering (622 Rv)

Binnen een rederij kan iemand verlangen dat de anderen zijn aandeel overnemen. Het Burgerlijk Wetboek geeft dat recht aan de boekhouder die zelf lid is en van wie de betrekking eindigt, en aan het lid dat tegen bepaalde ingrijpende besluiten heeft gestemd. Deskundigen bepalen dan wat dat aandeel waard is. Artikel 622 Rv regelt wat er gebeurt als men het over de personen van die deskundigen niet eens wordt: dan benoemt de voorzieningenrechter van de rechtbank Rotterdam ze.

Eerst een maand om er samen uit te komen

De regeling geeft partijen eerst de kans het zelf te regelen. Vanaf het moment dat de boekhouder de leden van zijn verlangen op de hoogte heeft gebracht, loopt een termijn van één maand. Is er aan het eind van die maand geen eenstemmigheid over de benoeming, dan kan de rechter worden ingeschakeld. Eenstemmigheid betekent hier ook echt: alle leden en de boekhouder moeten het eens zijn.

Het tweede lid regelt de spiegelbeeldige situatie. Gaat het verlangen uit van een lid van de rederij, dan begint de maand te lopen zodra hij de andere leden daarvan op de hoogte heeft gesteld. Blijft eenstemmigheid uit, dan kan hij de voorzieningenrechter inschakelen.

Wie het verzoek kan doen

In het geval van het eerste lid kan zowel de boekhouder als een lid van de rederij het verzoek indienen. In het geval van het tweede lid is dat de bevoegdheid van het lid dat het verlangen heeft geuit. Zo kan één partij de zaak niet blokkeren door simpelweg niets te doen: er is altijd iemand die de gang naar de rechter kan maken.

Een oneven aantal, en één rechter

De deskundigen worden in oneven aantal benoemd. Dat is praktisch: bij verschil van inzicht is er altijd een meerderheid en komt er dus een uitkomst. Bevoegd is steeds de voorzieningenrechter van de rechtbank Rotterdam, dezelfde rechtbank die volgens artikel 621 Rv de andere rederijzaken behandelt. Ook hier is de reden concentratie van kennis over scheepvaartzaken.

Een voorbeeld

De boekhouder van een rederij is zelf lid en zijn betrekking loopt af. Hij laat de leden weten dat hij overname van zijn aandeel verlangt en stelt drie deskundigen voor om de prijs daarvan te bepalen. Twee leden gaan akkoord, een derde weigert elke naam. Is er na een maand nog geen overeenstemming, dan kan de boekhouder of een van de leden de voorzieningenrechter in Rotterdam vragen de deskundigen te benoemen. Die kiest ze zelf en let daarbij op onafhankelijkheid en deskundigheid.

In de praktijk

Voor de leden van een rederij is de maand de tijd die telt. Wie zich in die periode niet uitspreekt, loopt het risico dat de rechter deskundigen aanwijst waarop hij geen invloed heeft gehad.

Voor de boekhouder betekent het dat een blokkade door één lid niet fataal is. De regeling voorkomt dat de rederij stilvalt doordat men het niet eens wordt over namen; er is altijd een weg naar een beslissing.