Artikel 711 Rechtsvordering (711 Rv)

Gaat het om conservatoir beslag dat verhaal van een geldvordering moet veiligstellen, en betreft het roerende zaken die geen registergoederen zijn of rechten die aan toonder of order luiden, dan stelt de wet een extra eis. De schuldeiser moet aantonen dat er gegronde vrees bestaat dat de goederen worden verduisterd: dat ze aan het verhaal worden onttrokken. Zonder die onderbouwing hoort de voorzieningenrechter het verlof niet te geven. Dient het beslag niet tot verhaal, maar tot het zekerstellen van een vordering die op afgifte of op levering is gericht, dan geldt deze eis niet: artikel 734 Rv bepaalt uitdrukkelijk dat de vrees voor verduistering daar niet hoeft te worden gesteld.

Waarom deze extra drempel

Beslag op spullen raakt mensen direct in hun dagelijks leven en ondernemingen in hun bedrijfsvoering. Anders dan bij een beslag onder een derde, bijvoorbeeld op een banktegoed, gaat het om zaken die iemand zelf onder zich heeft en gebruikt. De wetgever wilde daarom niet dat dit type beslag routinematig wordt ingezet en heeft er deze extra eis bij gesteld.

Voor de schuldeiser betekent dat: kom niet met een algemene verdenking. U moet concrete feiten aanvoeren waaruit blijkt dat de zaken dreigen te verdwijnen. De vrees kan zowel de schuldenaar betreffen als, wanneer de goederen aan een ander toebehoren, die ander.

Wat er in het verzoekschrift moet

Het derde lid trekt de eisen van de vorige leden door naar de goederen die artikel 474bb Rv noemt, en stelt daarbij een eigen eis: juist voor die goederen moet in het verzoekschrift van artikel 700 Rv worden omschreven waarop het beslag komt te liggen. Voor gewoon beslag op roerende zaken staat die eis er niet; daar kan het verlof zien op een categorie, zoals de inboedel, de inventaris of de handelsvoorraad, en beschrijft de deurwaarder bij de beslaglegging wat hij aantreft.

De uitzondering voor wissel en cheque

Er is één groep gevallen waarin de eis van vrees voor verduistering niet geldt. Dat is de houder van een wisselbrief, een orderbiljet of een cheque, wanneer met een protest is vastgesteld dat er niet betaald is; bij een cheque kan een daarmee gelijkgestelde verklaring dezelfde rol vervullen. Een protest is de officiële vaststelling van die wanbetaling.

De uitzondering strekt zich uit tot wat de houder te vorderen heeft van de mensen die aan het papier verbonden zijn: de trekker die het opmaakte, de acceptant die het aanvaardde, de avalist die ervoor instond en de endossanten die het hebben doorgegeven. In deze gevallen mist ook artikel 701 Rv toepassing, zodat er geen zekerheid kan worden verlangd. De achterliggende gedachte is dat een niet betaald handelspapier al voldoende zegt.

Een voorbeeld

Een leverancier merkt dat een klant zijn machines aan een gelieerde vennootschap heeft overgeschreven en dat er busjes worden geladen op een zondagavond. Met die concrete waarnemingen kan hij aannemelijk maken dat er gegronde vrees voor verduistering is, en beschrijft hij in zijn verzoekschrift welke machines het betreft. Een concurrent die alleen zegt dat de klant er financieel slecht voorstaat, komt niet zover.

Voor wie het beslag treft

Ligt er beslag op uw spullen, kijk dan eerst of het verzoekschrift werkelijk feiten bevat die de vrees dragen. Ontbreken die, dan is dat een sterk argument in een kort geding tot opheffing op grond van artikel 705 Rv. Gaat het om een goed uit de categorie van artikel 474bb Rv, kijk dan ook of dat in het verzoekschrift is omschreven.

Houd er verder rekening mee dat de wet bepaalde zaken sowieso buiten beslag houdt, zodat u niet zonder de meest noodzakelijke spullen komt te zitten. Die grenzen gelden hier via artikel 712 Rv net zo goed.