Artikel 1075 Rechtsvordering (1075 Rv)

Erkenning van een buitenlands arbitraal vonnis op grond van een verdrag

Een in een vreemde Staat gewezen arbitraal vonnis waarop een erkennings- en tenuitvoerleggingsverdrag van toepassing is, kan, op verzoek van een der partijen, in Nederland worden erkend en ten uitvoer gelegd.
De artikelen 985 tot en met 990 zijn van overeenkomstige toepassing voor zover het verdrag geen afwijkende voorzieningen inhoudt en met dien verstande dat het gerechtshof in de plaats treedt van de rechtbank en de termijn voor beroep in cassatie drie maanden bedraagt.
De artikelen 261 tot en met 291 zijn van toepassing op het verzoek voorzover niet anders is bepaald in het tweede lid van dit artikel.

Toelichting

Een arbitraal vonnis uit een ander land is in Nederland niet uit zichzelf uitvoerbaar. Wie hier beslag wil leggen op basis van zo'n uitspraak, heeft toestemming van de Nederlandse rechter nodig. Artikel 1075 Rv wijst de weg voor het geval dat op het vonnis een verdrag over erkenning en tenuitvoerlegging van toepassing is: dan kan het op verzoek van een van de partijen in Nederland worden erkend en ten uitvoer gelegd.

Eerst kijken of er een verdrag geldt

Dat is de eerste vraag die u moet beantwoorden. Voor arbitrale uitspraken bestaat een verdrag waarbij zeer veel landen zijn aangesloten en dat gaat over het erkennen en uitvoerbaar maken van scheidsrechterlijke beslissingen uit een ander land. Geldt zo'n verdrag, dan volgt daaruit onder welke voorwaarden erkenning en uitvoering mogen worden afgewezen. Geldt er geen verdrag, dan volgt u de eigen Nederlandse regeling van artikel 1076 Rv. Die Nederlandse regeling staat daarnaast ook open als het toepasselijke verdrag ruimte laat om zich te beroepen op het nationale recht van de staat waar erkenning of tenuitvoerlegging wordt gevraagd — en die ruimte laat dit brede arbitrageverdrag. In die gevallen hebt u dus een keuze tussen beide grondslagen; de gang van de procedure is langs beide wegen dezelfde, maar de gronden voor weigering en de eisen aan de arbitrageovereenkomst kunnen verschillen.

Bij welke rechter en volgens welke regels

De wet schakelt door naar de regeling over de tenuitvoerlegging van buitenlandse uitspraken, de artikelen 985 Rv en volgende, maar met drie aanpassingen. Die regeling geldt alleen voor zover het verdrag zelf niets anders bepaalt — het verdrag gaat dus voor. Verder komt het gerechtshof in de plaats van de rechtbank, zodat u meteen bij een hof terechtkomt. En de termijn voor beroep in cassatie bedraagt drie maanden.

Op het verzoek zelf zijn daarnaast de gewone regels van de verzoekschriftprocedure, de artikelen 261 tot en met 291 Rv, van toepassing, voor zover hierboven niets anders is bepaald. U dient dus een verzoekschrift in, de wederpartij kan verweer voeren en de zaak wordt met een beschikking afgedaan.

Wat de rechter wel en niet doet

Het hof beoordeelt niet of arbiters het geschil goed hebben beslecht. Het toetst of aan de voorwaarden voor erkenning en tenuitvoerlegging is voldaan. Dat is een beperkte toets, en dat is precies de bedoeling: het systeem is erop gericht dat een arbitraal vonnis over de grens bruikbaar blijft.

Een voorbeeld

Een Nederlandse importeur verliest een arbitrage in het buitenland en betaalt niet. De buitenlandse leverancier wil zich verhalen op de voorraad en de bankrekening van de importeur in Nederland. Hij dient bij het gerechtshof een verzoek in om het arbitrale vonnis hier erkend en uitvoerbaar te laten verklaren. Krijgt hij dat, dan kan hij de deurwaarder inschakelen en beslag laten leggen.

In de praktijk

Zorg voor complete stukken. U hebt in elk geval het arbitrale vonnis en de arbitrageovereenkomst nodig, meestal met vertaling.
Ga na welk verdrag geldt tussen Nederland en het land waar het vonnis is gewezen; dat bepaalt de voorwaarden en de weigeringsgronden.
Reken op het gerechtshof. Anders dan bij een Nederlands arbitraal vonnis, waarvoor artikel 1062 Rv de voorzieningenrechter aanwijst, loopt deze weg langs een hof, met bijstand van een advocaat.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Welke rechter beslist over het exequatur?

Hoge Raad · 2021-12-24 · ECLI:NL:HR:2021:1990

Sinds 1 januari 2015 wijst art. 1075 lid 2 Rv het gerechtshof aan voor een verzoek om een buitenlands arbitraal vonnis in Nederland te erkennen en ten uitvoer te leggen; onder het oude recht was dat de voorzieningenrechter van de rechtbank. De Hoge Raad oordeelt dat het overgangsrecht van de Wet modernisering arbitragerecht een uitputtende regeling geeft die ook voor arbitrages buiten Nederland geldt: is de arbitrage voor 1 januari 2015 aanhangig gemaakt, dan blijft het oude recht van toepassing, ook op de zaken die naar aanleiding daarvan later bij de rechter worden gebracht. In deze zaak was dus de voorzieningenrechter van de rechtbank absoluut bevoegd en niet het hof. Het rechtsmiddelenverbod in de exequaturprocedure staat aan een cassatieberoep hierover niet in de weg, omdat dat verbod alleen de verlening van het verlof betreft en niet de vraag welke rechter absoluut bevoegd is.
Oud of nieuw recht bij een exequaturverzoek?

Hoge Raad · 2023-07-07 · ECLI:NL:HR:2023:1072

De arbitrage was in november 2012 aanhangig gemaakt, het verzoek om erkenning en tenuitvoerlegging werd daarna bij het gerechtshof ingediend. De Hoge Raad herhaalt dat het overgangsrecht aanknoopt bij het moment waarop de arbitrage aanhangig is gemaakt, en dat dit ook geldt voor buitenlandse arbitrages en voor de zaken die naar aanleiding daarvan bij de rechter worden gebracht. Omdat de arbitrage voor 1 januari 2015 was begonnen, was de voorzieningenrechter van de rechtbank absoluut bevoegd en niet het hof; de Hoge Raad vernietigt de beschikkingen van het hof en verwijst de zaak naar de rechtbank.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst