Artikel 1061i Rechtsvordering (1061i Rv)

Uitvoerbaar bij voorraad ondanks arbitraal hoger beroep

Tenzij uit de wet of uit de aard van de zaak anders voortvloeit, kan het scheidsgerecht in eerste aanleg, indien dit wordt gevorderd, verklaren dat zijn vonnis uitvoerbaar bij voorraad zal zijn niettegenstaande arbitraal hoger beroep. De uitvoerbaarverklaring bij voorraad kan het gehele vonnis betreffen of een gedeelte daarvan. Het scheidsgerecht kan aan de uitvoerbaarverklaring bij voorraad de voorwaarde verbinden dat tot een door het scheidsgerecht te bepalen bedrag zekerheid wordt gesteld.
Indien het vonnis niet uitvoerbaar bij voorraad is verklaard door het scheidsgerecht in eerste aanleg en tegen dat vonnis arbitraal hoger beroep is ingesteld, kan een vordering tot uitvoerbaarverklaring bij voorraad worden ingesteld bij het scheidsgerecht in arbitraal hoger beroep. Op deze vordering zal, de wederpartij gehoord, dadelijk worden beslist. De tweede en derde zin van het eerste lid zijn van overeenkomstige toepassing.
Indien het vonnis uitvoerbaar bij voorraad is verklaard door het scheidsgerecht in eerste aanleg, evenwel zonder dat daaraan de voorwaarde is verbonden dat zekerheid wordt gesteld, en indien tegen dat vonnis arbitraal hoger beroep is ingesteld, kan een daartoe strekkende vordering worden ingesteld bij het scheidsgerecht in arbitraal hoger beroep. Op deze vordering zal, de wederpartij gehoord, dadelijk worden beslist.

Toelichting

Hebben partijen arbitraal hoger beroep afgesproken, dan zou een vonnis lang op de plank kunnen blijven liggen: pas als de tweede ronde voorbij is, mag het worden uitgevoerd. Artikel 1061i Rv biedt daarvoor een uitweg. Het scheidsgerecht in eerste aanleg kan zijn vonnis uitvoerbaar bij voorraad verklaren, wat betekent dat de winnende partij ermee aan de slag kan terwijl het beroep nog loopt.

Het moet worden gevorderd

Arbiters doen dit niet uit zichzelf. De partij die het wil, moet het vorderen. Wordt het niet gevraagd, dan blijft het vonnis van de eerste aanleg in beginsel wachten. De uitvoerbaarverklaring kan het hele vonnis betreffen of maar een deel ervan — bijvoorbeeld wel de veroordeling tot betaling van een onbetwist deel van de hoofdsom en niet de rest.

Er is één rem: uit de wet of uit de aard van de zaak kan volgen dat het niet kan. Bij een veroordeling met onomkeerbare gevolgen ligt terughoudendheid voor de hand, want als het beroep slaagt, moet de situatie kunnen worden teruggedraaid.

Zekerheid als tegenwicht

Het scheidsgerecht kan aan de uitvoerbaarverklaring de voorwaarde verbinden dat er tot een door hem te bepalen bedrag zekerheid wordt gesteld. Dat beschermt de partij die moet betalen: wordt het vonnis in beroep alsnog onderuitgehaald, dan is er iets om op terug te vallen als de ontvangen som inmiddels is uitgegeven of als de wederpartij failliet gaat. Zekerheid wordt in de praktijk gesteld met een bankgarantie of een storting.

Alsnog regelen in beroep

Het artikel geeft twee reparatiemogelijkheden voor het scheidsgerecht dat het hoger beroep behandelt:

Alsnog uitvoerbaar bij voorraad. Heeft de eerste instantie het vonnis niet uitvoerbaar bij voorraad verklaard en is er beroep ingesteld, dan kan de winnende partij dat alsnog vorderen bij het scheidsgerecht in beroep.
Alsnog zekerheid. Is het vonnis wel uitvoerbaar bij voorraad verklaard maar zonder de voorwaarde van zekerheidstelling, dan kan de andere partij in beroep vorderen dat die voorwaarde er alsnog komt.

In beide gevallen wordt de wederpartij gehoord en wordt er meteen beslist. Dat past bij het onderwerp: het gaat om de vraag of er nu wel of niet mag worden geïncasseerd, en dat verdraagt geen lange behandeling.

Een voorbeeld

Een leverancier wint in eerste instantie een arbitrage over onbetaalde facturen. De afnemer kondigt hoger beroep aan. De leverancier heeft uitvoerbaarheid bij voorraad gevorderd en gekregen, zodat hij niet maanden op zijn geld hoeft te wachten. De afnemer vreest dat hij het bedrag nooit terugziet als hij in beroep alsnog gelijk krijgt; hij vordert bij het scheidsgerecht in beroep dat de leverancier zekerheid stelt.

In de praktijk

Vorder uitvoerbaarheid bij voorraad altijd uitdrukkelijk als u eiser bent en er een tweede instantie mogelijk is; achteraf moet u ervoor terug naar het scheidsgerecht in beroep. Bent u de veroordeelde partij, beoordeel dan meteen of u zekerheid wilt vragen en onderbouw waarom terugbetaling straks een probleem kan worden. Een uitvoerbaar bij voorraad verklaard vonnis kan bovendien pas werkelijk worden uitgevoerd na verlof van de voorzieningenrechter; artikel 1061k Rv en artikel 1062 Rv wijzen die weg.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst