Artikel 160 Rv: De oorspronkelijke akte, de grosse en het afschrift

Artikel 160 Rv zegt waar de bewijskracht van een schriftelijk stuk in zit: in de oorspronkelijke akte. Het origineel telt, niet de kopie. Daarop maakt het tweede lid één belangrijke uitzondering: grossen en volledige afschriften van een authentieke akte die volgens de wet moet worden bewaard, leveren hetzelfde bewijs op als het origineel, mits een daartoe bevoegde ambtenaar ze heeft afgegeven.

Waarom het origineel telt

Een kopie kan zijn bijgewerkt, samengesteld of onvolledig zonder dat u dat ziet. Het origineel is het stuk waarin de handtekening staat en waaraan valt af te lezen of er is doorgehaald of bijgeschreven. Daarom is het origineel de drager van de bewijskracht die artikel 157 Rv aan akten geeft.

Dat betekent niet dat een kopie nutteloos is. Wordt de echtheid niet betwist, dan procedeert iedereen gewoon met scans en speelt dit geen rol. Zodra er discussie ontstaat over de inhoud of de handtekening, kan het origineel worden opgevraagd, en dan gaat het erom wie het heeft.

De grosse en het authentieke afschrift

Van een notariële akte houdt de notaris het origineel onder zich; dat blijft in zijn protocol. Partijen krijgen een afschrift. De grosse is het bijzondere afschrift dat in executoriale vorm wordt uitgegeven: daarmee kan een deurwaarder tot uitvoering overgaan zonder dat er eerst een procedure is gevoerd. Voor de bewijskracht stelt de wet zulke stukken gelijk aan het origineel.

Drie voorwaarden uit het tweede lid lopen daarbij samen. Het moet gaan om een authentieke akte die volgens een wettelijk voorschrift wordt bewaard, het afschrift moet de akte geheel weergeven, en het moet zijn afgegeven door de ambtenaar die daartoe bevoegd is.

Een voorbeeld

Twee erfgenamen twisten over de inhoud van een testament. Geen van beiden hoeft naar het origineel op zoek: zij kunnen bij de notaris een afschrift opvragen, en dat afschrift heeft dezelfde bewijskracht als de akte in het protocol. Gaat het daarentegen om een onderhands leencontract waarvan alleen nog een onduidelijke scan bestaat en betwist de wederpartij de tekst, dan wordt het lastiger, want het origineel is precies de plek waar het antwoord had moeten liggen.

In de praktijk

Bewaar originelen van stukken die er echt toe doen: leningen, borgstellingen, koopcontracten, vaststellingsovereenkomsten. Berg ze apart op en scan ze daarnaast, zodat u snel kunt overleggen en het papier achter de hand houdt.