Artikel 408a Rechtsvordering (408a Rv)

Cassatiezaken worden bij de Hoge Raad eerst door de enkelvoudige kamer opgepakt: één raadsheer die de zaak in behandeling neemt en de gang van zaken bewaakt. Artikel 408a Rv bepaalt wanneer die kamer de zaak doorgeeft aan de meervoudige kamer, die met meer raadsheren beslist. Beslissingen van gewicht worden dus niet door één persoon genomen.

Wanneer de zaak wordt verwezen

De enkelvoudige kamer verwijst de zaak in drie gevallen naar de meervoudige kamer.

• Bij pleidooi. Wordt er om pleidooi gevraagd, dan gaat de zaak naar de meervoudige kamer, tenzij partijen volstaan met het overleggen van schriftelijke toelichtingen.
• Voor de uitspraak. Zodra er beslist gaat worden, is de meervoudige kamer aan zet.
• Wanneer zij dat wenselijk vindt. De enkelvoudige kamer kan verwijzing altijd aangewezen achten, bijvoorbeeld omdat de zaak principieel of ingewikkeld is.

Blijft het bij schriftelijke toelichtingen, dan volgt eveneens verwijzing. Uiteindelijk komt elke zaak die inhoudelijk wordt afgedaan dus bij de meervoudige kamer terecht.

Schriftelijke toelichting telt als pleidooi

In cassatie wordt zelden echt gepleit; het debat verloopt vrijwel altijd op schrift. Het vierde lid trekt daar de consequentie uit: voor de toepassing van de artikelen 412, 417 en 418 Rv geldt een schriftelijke toelichting als pleidooi. Zo blijven de regels over de gang van zaken rond de mondelinge behandeling bruikbaar terwijl de praktijk schriftelijk is ingericht.

Voor u betekent dit dat het uitblijven van een zitting niets afdoet aan uw mogelijkheden. Uw standpunt wordt volwaardig meegewogen wanneer uw advocaat een schriftelijke toelichting indient.

Een voorbeeld. In een zaak over de uitleg van een overeenkomst dienen beide cassatieadvocaten een schriftelijke toelichting in in plaats van te pleiten. De zaak wordt daarop naar de meervoudige kamer verwezen, de procureur-generaal neemt conclusie en daarna volgt de uitspraak.

In de praktijk

U hoeft van deze interne werkwijze weinig te merken, maar twee dingen zijn goed om te weten. De keuze tussen pleidooi en schriftelijke toelichting maakt uw advocaat, en die keuze beïnvloedt het tempo van de zaak. En de beslissing in uw zaak komt hoe dan ook van meer dan één raadsheer van de Hoge Raad, ook wanneer er nooit een zitting is geweest en het debat volledig op papier is gevoerd.