- In zaken waarin partijen in persoon kunnen procederen, worden de conclusies en akten, wanneer zij niet mondeling worden genomen, ondertekend door de partij van wie het stuk afkomstig is of door haar gemachtigde.
- In zaken waarin partijen niet in persoon kunnen procederen, worden deze stukken ondertekend door de advocaat.
Artikel 83 Rechtsvordering (83 Rv)
De ondertekening van conclusies en akten
Wettekst
Toelichting
Een processtuk moet herleidbaar zijn tot degene die het indient. Dit artikel regelt daarom wie een conclusie of akte ondertekent. In zaken waarin partijen in persoon mogen procederen doet de partij zelf dat, of haar gemachtigde. In zaken waarin een advocaat verplicht is, ondertekent de advocaat. Mondeling genomen conclusies vallen er buiten, want daar valt niets te tekenen.
Waarom een handtekening
De ondertekening maakt duidelijk van wie het stuk afkomstig is en dat het bewust is ingediend. Voor de rechter en voor de wederpartij is dat geen formaliteit: aan een processtuk worden gevolgen verbonden, zoals erkenningen, betwistingen en bewijsaanbiedingen. Wie tekent, staat voor de inhoud. Ontbreekt de handtekening, dan is dat een gebrek dat zich meestal eenvoudig laat herstellen, maar het is zonde om er tijd aan te verliezen.
In kantonzaken: u zelf of uw gemachtigde
Voert u uw zaak zelf, dan zet u zelf uw handtekening onder de conclusie of de akte. Hebt u een gemachtigde ingeschakeld, dan tekent hij. Beide zijn goed; wat niet kan, is een stuk dat door niemand is ondertekend. Neemt u de conclusie mondeling op de zitting, dan speelt dit voorschrift niet, want het geldt alleen voor stukken die niet mondeling worden genomen.
In zaken met verplichte advocaat: de advocaat
Buiten de kantonzaken tekent de advocaat. Dat sluit aan op de regel dat u daar niet in persoon kunt procederen: de advocaat verricht de proceshandelingen en neemt daarvoor de verantwoordelijkheid. Een stuk dat u zelf hebt geschreven en ondertekend, hoort daar dus niet in het dossier; het gaat via uw advocaat, die het als zijn processtuk indient en tekent.
Een voorbeeld
Een ondernemer voert bij de kantonrechter zelf verweer tegen een vordering. Hij schrijft zijn conclusie van antwoord, zet zijn handtekening eronder en dient het stuk vóór de roldatum in bij de griffie. In een zaak bij een andere kamer zou hij dezelfde tekst aan zijn advocaat sturen, die het stuk vervolgens onder eigen handtekening indient.
In de praktijk
Loop uw stuk vóór het indienen na op drie punten: staat de zaaknaam en het zaaknummer erop, is duidelijk om welke proceshandeling het gaat, en staat er een handtekening onder. Dient u digitaal in, kijk dan hoe de ondertekening in dat kanaal is geregeld en volg die weg nauwkeurig. Het is een klein detail dat, als het ontbreekt, precies op de verkeerde dag voor vertraging zorgt.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Alleen de ondertekende conclusie telt
In de dossiers van de twee partijen zaten verschillende versies van dezelfde conclusie van dupliek: de ene niet ondertekend, de andere wel. Het hof ging uit van het ondertekende exemplaar. De Hoge Raad acht dat juist en leidt uit art. 83 Rv af dat op conclusies en akten die niet overeenkomstig dat artikel zijn ondertekend, geen acht kan worden geslagen. De ondertekening is dus geen formaliteit maar bepaalt welk stuk tot de processtukken behoort.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.