- Oproepingen van derden als partij in het geding geschieden met inachtneming van de voor dagvaarding geldende termijnen. Indien de oproeping niet geschiedt bij hetzelfde exploot waarmee de gedaagde is gedagvaard, wordt het exploot, waarmee de gedaagde is gedagvaard, met de oproeping aan de derde betekend. Artikel 111, tweede lid, aanhef en onderdelen g, h, i, j en k, zijn van overeenkomstige toepassing.
- Artikel 128, tweede, zesde en zevende lid, is van overeenkomstige toepassing.
Artikel 118 Rv: De oproeping van een derde als partij in het geding
De oproeping van een derde als partij in het geding
Wettekst
Toelichting
Een procedure hoeft niet beperkt te blijven tot de partijen die er bij het begin bij waren. Er zijn situaties waarin een derde erbij moet worden gehaald, omdat de afloop zijn positie raakt of omdat hij bij dezelfde rechtsverhouding betrokken is en daarom aan de uitspraak gebonden moet worden. Dit artikel regelt hoe zo'n oproeping verloopt.
Dezelfde termijnen
Voor de oproeping van een derde gelden de termijnen die ook voor een gewone dagvaarding gelden. Woont de derde in Nederland, dan is dat de gewone termijn; woont hij in het buitenland, dan gelden de langere termijnen. De derde krijgt dus dezelfde voorbereidingstijd als een gedaagde, en dat is logisch, want hij wordt vanaf dat moment partij in de zaak.
Het meesturen van de oorspronkelijke dagvaarding
Gebeurt de oproeping niet in hetzelfde exploot waarmee de gedaagde is gedagvaard, dan moet die oorspronkelijke dagvaarding samen met de oproeping aan de derde worden betekend. Zo weet de derde niet alleen dát hij wordt opgeroepen, maar ook waar de procedure over gaat, wat er is gevorderd en op welke gronden.
Dat is geen formaliteit. Wie halverwege in een lopende procedure wordt betrokken, moet in één oogopslag kunnen zien wat er tot dan toe is aangevoerd; anders begint hij met een achterstand die hij niet kan inhalen.
Dezelfde waarschuwingen
Een aantal onderdelen van artikel 111 Rv geldt ook hier. In de oproeping moet dus staan hoe de derde moet verschijnen — in persoon, bij gemachtigde of door een advocaat — wat er gebeurt als hij niet op de voorgeschreven wijze verschijnt, welk gevolg intreedt als niet alle opgeroepenen verschijnen, en of en binnen welke termijn hij griffierecht moet betalen. Van artikel 128 Rv werken alleen het tweede, zesde en zevende lid door: de derde neemt zijn conclusie van antwoord pas na betaling van het door hem verschuldigde griffierecht, en blijft die betaling te lang uit, dan treden de gevolgen in die de wet aan dat verzuim verbindt.
Een voorbeeld. Twee broers en een zus zijn samen eigenaar van een woning. Eén van hen vordert verdeling, maar dagvaardt alleen zijn broer. Omdat een beslissing over die verdeling ook de zus bindt, moet ook zij in het geding worden betrokken. Zij wordt daarom als partij opgeroepen en ontvangt naast het oproepingsexploot de dagvaarding waarmee de broer is gedagvaard, met dezelfde termijn om zich voor te bereiden.
Wat dit betekent voor de derde
- U wordt partij: alles wat in de procedure wordt beslist over uw positie, bindt u.
- U hebt een eigen verweer: u kunt zich verweren tegen degene die u oproept én, waar dat aan de orde is, tegen de vordering in de hoofdzaak.
- Verschijn op tijd: doet u niets, dan kan ook tegen u verstek worden verleend, met alle gevolgen van dien.
In de praktijk
Voor de partij die een derde oproept is nauwkeurigheid geboden: de oproeping is een echt exploot, met dezelfde eisen en dezelfde termijnen als een dagvaarding. Een fout hierin kan de hele constructie onderuithalen, en dan staat u alsnog alleen voor de vordering in de hoofdzaak. Doe het bovendien tijdig; hoe verder de procedure is gevorderd, hoe lastiger het wordt om er nog een partij bij te betrekken zonder de zaak te vertragen.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Reconventie bij een ondeelbare rechtsverhouding
Het ging om een vordering over de beschrijving en verdeling van een nalatenschap, waarbij de rechtsverhouding processueel ondeelbaar is: er kan maar één beslissing zijn die voor alle betrokkenen geldt. De Hoge Raad aanvaardde voor dat geval een uitzondering op de regel van art. 136 Rv dat een eis in reconventie — een tegenvordering in dezelfde procedure — alleen kan worden ingesteld tegen degene die als wederpartij de eis in conventie heeft ingesteld. Een ondeelbare rechtsverhouding dwingt dus tot afwijking van de gewone regels over wie wie in dezelfde procedure kan aanspreken.
-
Wie is voor een gelijk deel aansprakelijk?
In een zaak over beroepsfouten van een advocatenmaatschap moest de Hoge Raad bepalen welke maten konden worden aangesproken en voor hoeveel. De Hoge Raad stelt voorop dat degene die maat is op het tijdstip waarop de schuld van de maatschap ontstaat, daarvoor voor een gelijk deel aansprakelijk is, en dat degene die maat was toen de maatschap de opdracht aanvaardde, voor het geheel aansprakelijk is. Verdere eisen voor die persoonlijke aansprakelijkheid gelden niet: het is dus niet nodig dat de maat bij de werkzaamheden betrokken was of op het briefpapier stond. Dat een maat na het ontstaan van de schuld uittreedt, maakt aan zijn aansprakelijkheid niets af.
-
Kantoorbetekening bij curator en bewindvoerder
Tijdens het hoger beroep was op de verweerder de schuldsaneringsregeling van toepassing geworden, zodat het geding in cassatie tegen zijn bewindvoerder had moeten worden voortgezet. Door een vergissing was de bewindvoerder niet mede gedagvaard. De Hoge Raad oordeelde dat dit niet zonder meer tot niet-ontvankelijkheid hoeft te leiden, omdat het nog steeds om het vermogen van de verweerder zelf gaat, en stelde de eiseres in de gelegenheid de bewindvoerder op grond van dit artikel in het cassatiegeding op te roepen.
-
Schorst een incident de hoofdzaak?
In een verklaringsprocedure vroeg de derde-beslagene bij incidentele vordering toestemming om de beslagdebiteur als partij op te roepen, en wilde dat het hof daarover eerst zou beslissen. De Hoge Raad oordeelt dat de slotzinsnede van art. 477b lid 3 Rv meebrengt dat de derde-beslagene zonder meer bevoegd is de geëxecuteerde als partij in de verklaringsprocedure op te roepen, met inachtneming van art. 118 Rv en zonder verlof van de rechter. Daarom hoefde het hof over zo'n incidentele vordering niet eerst en vooraf te beslissen.
-
Oproeping in cassatie bij een verdeling
Twee broers procedeerden over de verdeling van een nalatenschap; de executeur in de nalatenschap van hun overleden zus was niet in cassatie betrokken, terwijl het om een rechtsverhouding gaat waarover maar één beslissing kan worden gegeven voor alle betrokkenen. De Hoge Raad herhaalde dat alle betrokken partijen in iedere instantie moeten worden opgeroepen en dat de rechter, ook ambtshalve, gelegenheid moet geven dat alsnog te doen door oproeping op grond van dit artikel. Hij wees de vordering in het incident toe en gaf de eiser die gelegenheid, zodat van niet-ontvankelijkheid in dit stadium geen sprake was.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.