Artikel 729a Rechtsvordering (729a Rv)

Niet elk luchtvaartuig kan conservatoir worden beslagen. Dit artikel, dat deel uitmaakt van de regeling van het conservatoir beslag op luchtvaartuigen, zondert drie groepen uit, en het geeft daar vervolgens twee uitzonderingen op. Het gaat om toestellen die in dienst van een vreemde staat staan, toestellen die op een geregelde lijndienst worden ingezet, en toestellen die klaarstaan voor een betaalde vlucht.

De drie uitgezonderde groepen

• Toestellen van een vreemde staat: luchtvaartuigen die uitsluitend bestemd zijn voor de dienst van een vreemde staat, postvervoer daaronder begrepen. Wordt het toestel gebruikt voor handelsvervoer, dan valt het daar juist niet onder.
• Toestellen op een geregelde luchtlijn: toestellen die daadwerkelijk in dienst zijn gesteld op een geregelde luchtlijn van openbaar vervoer, met de reservetoestellen die daarvoor onmisbaar zijn.

- Vertrekklare toestellen: elk ander toestel dat mensen of goederen tegen betaling vervoert, op het moment dat het gereed staat om voor zo'n vlucht te vertrekken.

De uitzonderingen daarop

Bij die laatste groep geldt de bescherming niet als het beslag wordt gelegd voor een schuld die is aangegaan ten behoeve van de reis die het toestel op het punt staat te maken, of voor een vordering die tijdens de reis is ontstaan.

Daarnaast wijkt de hele opsomming voor één geval: gaat het om terugvordering van een ontvreemd luchtvaartuig, dan gelden de beslagverboden niet. Wie zijn eigen toestel terugzoekt, kan dus ook beslag leggen op een toestel dat onder een van de drie groepen valt.

Wat dit voor een schuldeiser betekent

Valt het toestel onder een van de groepen, dan kan er op grond van deze regeling geen conservatoir beslag op worden gelegd, hoe sterk de vordering ook is. Wie toch beslag legt, riskeert bovendien aansprakelijkheid voor de schade op grond van artikel 729c Rv.

Bij de derde groep noemt de wet als moment dat het toestel gereed staat om voor een betaalde vlucht te vertrekken.

Een voorbeeld

Een bank heeft een lening verstrekt aan een vrachtvliegbedrijf en wil conservatoir beslag laten leggen op een geladen vrachttoestel dat op het platform klaarstaat om voor een betaalde vlucht te vertrekken. De lening heeft niets met deze vlucht te maken, dus het toestel valt onder de derde groep en beslag is op dat moment niet mogelijk.

In de praktijk

Voor de vraag of beslag mogelijk is, zijn twee gegevens bepalend: waarvoor het toestel op dat moment wordt gebruikt en waar de vordering vandaan komt.

Wordt er toch beslag gelegd op een toestel dat onder dit artikel valt, dan kan de onvatbaarheid voor beslag worden aangevoerd in een kort geding tot opheffing volgens artikel 705 Rv, en artikel 729b Rv biedt daarnaast de weg van zekerheidstelling.