Artikel 1043a Rechtsvordering (1043a Rv)

Wat gebeurt er als een partij niets van zich laat horen? Artikel 1043a Rv regelt dat voor beide kanten van het geding. De kern is dat een arbitrage niet stilvalt doordat iemand zijn schouders ophaalt, maar ook dat niemand automatisch verliest zonder dat er naar de zaak is gekeken.

De eiser die niets indient

Blijft de eiser in gebreke zijn eisen in te dienen of naar behoren toe te lichten, hoewel hij daartoe behoorlijk in de gelegenheid is gesteld en zonder dat hij daarvoor gegronde redenen aanvoert, dan kan het scheidsgerecht een einde maken aan het arbitraal geding. Dat kan bij vonnis of op een andere manier die het geschikt acht.

Twee elementen verzachten die regel. "Behoorlijk in de gelegenheid gesteld" betekent dat er een reële termijn moet zijn geweest en dat de eiser wist wat er van hem werd verwacht. En wie een gegronde reden heeft, bijvoorbeeld ziekte of het wachten op stukken die hij niet zelf in handen heeft, hoort die te melden; dan is er geen sprake van in gebreke blijven.

De verweerder die zwijgt

Voert de verweerder geen verweer, terwijl hij daartoe behoorlijk in de gelegenheid is gesteld en zonder gegronde reden, dan kan het scheidsgerecht aanstonds vonnis wijzen. De procedure hoeft dus niet te wachten op iemand die niet reageert.

Geen automatische veroordeling

Het derde lid bevat de belangrijkste nuance. Bij zo'n vonnis wordt de eis toegewezen, tenzij zij het scheidsgerecht onrechtmatig of ongegrond voorkomt. Arbiters kijken dus wel degelijk naar de vordering: is er een deugdelijke grondslag, klopt de berekening, staat de gevraagde beslissing niet op gespannen voet met het recht.

Bovendien mag het scheidsgerecht van de eiser verlangen dat hij een of meer van zijn stellingen bewijst voordat het vonnis wijst. Wie tegenover een zwijgende wederpartij staat, kan dus niet volstaan met een enkele bewering; hij kan alsnog worden gevraagd zijn verhaal te onderbouwen.

Een voorbeeld. Een leverancier start arbitrage over onbetaalde facturen. De afnemer reageert nergens op. Het scheidsgerecht kan meteen vonnis wijzen, maar vraagt eerst om de onderliggende opdrachtbevestigingen en pakbonnen. Blijkt daaruit dat een deel van de gefactureerde leveringen nooit is besteld, dan wordt dat deel niet toegewezen.

In de praktijk

Voor wie wordt aangesproken: zwijgen is de slechtst denkbare strategie. Er komt gewoon een uitspraak, en die kan met verlof van de rechter worden uitgevoerd. Kunt u een termijn niet halen, vraag dan tijdig uitstel met opgaaf van redenen; dat is precies wat de wet met "gegronde redenen" bedoelt.

Voor de eiser: lever ook tegenover een zwijgende wederpartij een compleet dossier aan. Dat verkleint de kans op afwijzing van onderdelen en maakt het vonnis steviger als de ander later alsnog in actie komt.

En voor beide partijen geldt: wie zelf de zaak is begonnen maar er geen zin meer in heeft, kan hem beter netjes afronden dan hem laten liggen. Anders beslist het scheidsgerecht over het einde, met de kosten die daarbij horen.