Artikel 623 Rechtsvordering (623 Rv)

Wie een procedure wint tegen een rederij of tegen de boekhouder in die hoedanigheid, wil weten waarop hij zich kan verhalen. Artikel 623 Rv geeft het antwoord. Het vonnis kan worden uitgevoerd op het gemeenschappelijke vermogen van de leden, en daarnaast voor ieders aandeel op het overige vermogen van de leden die dat waren op de dag waarop de vordering ontstond.

Twee vermogens, naast elkaar

Eerst is er het gemeenschappelijke vermogen: het schip en wat verder aan de rederij gezamenlijk toebehoort. Daarop kan beslag worden gelegd en tot uitwinning worden overgegaan.

Daarnaast, en dat is de bijzondere kant van deze bepaling, kan de schuldeiser ook bij de leden persoonlijk terecht. Maar niet voor het geheel: elk lid kan slechts worden aangesproken voor zijn eigen aandeel in de rederij. Wie een klein aandeel heeft, draagt een klein deel; de schuldeiser kan zich niet voor de hele vordering op één lid verhalen.

Het peilmoment: de dag waarop de vordering ontstond

Bepalend is wie lid van de rederij was op de dag dat de vordering ontstond waarvoor beslag wordt gelegd. Dat is een duidelijk en scherp criterium. Wie later toetrad, wordt niet persoonlijk aangesproken voor een schuld die er bij zijn komst al lag. En wie inmiddels is uitgetreden, blijft aanspreekbaar voor de schulden die tijdens zijn lidmaatschap zijn ontstaan.

Voor de schuldeiser betekent dit dat hij moet kunnen aanwijzen wanneer zijn vordering ontstond en wie op dat moment lid was. Zonder dat gegeven kan hij het privévermogen van een lid niet aanspreken.

De boekhouder als procespartij

Het artikel noemt niet alleen een vonnis tegen de rederij, maar ook een vonnis tegen de boekhouder als zodanig. Dat gaat om zaken die hij in zijn functie voert, niet om zijn eigen privézaken. Wint de wederpartij zo'n procedure, dan gelden dezelfde verhaalsmogelijkheden. De schuldeiser hoeft dus niet apart tegen alle leden te procederen om zich op hun aandeel te kunnen verhalen.

Een voorbeeld

Een scheepswerf krijgt een vonnis tegen een rederij wegens onbetaald reparatiewerk. Zij kan beslag leggen op het schip zelf. Daarnaast kan zij de leden aanspreken, ieder voor zijn aandeel, mits die op de dag waarop de vordering ontstond lid waren. Had een lid toen een kwart van de aandelen, dan kan de werf op zijn privévermogen een kwart van de vordering verhalen. Een lid dat pas het jaar daarna is ingestapt, valt buiten die kring.

In de praktijk

Voor een schuldeiser biedt één procedure zo verhaal op meerdere vermogens. Wel moet hij goed vastleggen wanneer de vordering ontstond en wie er toen lid waren, en welk aandeel ieder van hen had, want dat bepaalt tot wie hij zich kan wenden en voor welk bedrag.

Voor wie overweegt lid te worden van een rederij of juist uit te treden, is het peilmoment het punt om op te letten. Uittreden beëindigt de aansprakelijkheid voor vorderingen uit de periode van het lidmaatschap niet, en toetreden brengt geen persoonlijke aansprakelijkheid mee voor vorderingen die al eerder waren ontstaan.