Artikel 331 Rechtsvordering (331 Rv)

Als partijen hebben afgesproken hun geschil meteen aan het gerechtshof voor te leggen, rijst de vraag welke regels het hof dan volgt en wat er daarna nog openstaat. Artikel 331 Rv beantwoordt beide vragen. Het hof past de voorschriften toe die voor de procedure in eerste aanleg gelden, en het doet uitspraak in eerste aanleg en tegelijk in hoogste ressort. Hoger beroep is dus uitgesloten.

Welke regels het hof toepast

Het hof behandelt de zaak niet als een beroepszaak, maar als een gewone zaak in eerste aanleg. De stukkenwisseling, het bewijsrecht en de gang van zaken op de zitting volgen daarom het regime van de eerste aanleg. Er is immers geen eerdere uitspraak om over te klagen en er zijn geen grieven te formuleren: de zaak wordt hier voor het eerst beoordeeld.

Wat in hoogste ressort betekent

In hoogste ressort wil zeggen: dit is de laatste feitelijke beoordeling. Er komt geen tweede rechter die de feiten opnieuw weegt, getuigen opnieuw hoort of het geschil in volle omvang overdoet. Wat op deze zitting niet is aangevoerd of niet is bewezen, komt niet terug.

Blijft cassatie mogelijk

De uitsluiting ziet op hoger beroep, niet op cassatie. Tegen de beslissing van het gerechtshof kan bij de Hoge Raad worden opgekomen, maar dat is iets anders dan een nieuwe behandeling: de Hoge Raad toetst of het recht juist is toegepast en of de beslissing begrijpelijk is gemotiveerd, en gaat niet zelf de feiten onderzoeken. In cassatie staan eiser en verweerder in cassatie tegenover elkaar, met de procureur-generaal en zijn conclusie ernaast.

Een voorbeeld. Een leverancier en een afnemer hebben afgesproken hun geschil over een reeks geretourneerde partijen meteen aan het hof voor te leggen. Het hof hoort getuigen, stelt de feiten vast en beslist. De afnemer is het niet eens met de manier waarop het hof de getuigenverklaringen heeft gewogen. Een tweede feitelijke ronde is er niet; bij de Hoge Raad kan hij alleen klagen over de rechtstoepassing en over de begrijpelijkheid van de motivering, niet opnieuw over de waardering van de feiten.

In de praktijk

Omdat na het hof geen feitelijke instantie meer volgt, moeten alle stukken, feiten en bewijsaanbiedingen in deze ene procedure worden ingebracht. Wat hier niet aan bod komt, kan later niet alsnog bij een andere feitenrechter worden aangevoerd.