Artikel 567 Rechtsvordering (567 Rv)

Niet ieder schip staat te boek in de openbare registers. Kleinere vaartuigen zijn vaak niet ingeschreven, en dan kan een beslag daar ook niet worden geregistreerd. Voor die schepen bepaalt dit artikel wanneer het beslag naar buiten toe werkt: beslissend is niet een inschrijving, maar de betekening van het proces-verbaal die artikel 565 Rv, derde lid, voorschrijft. Wat na die betekening met het schip gebeurt, kan de beslaglegger niet worden tegengeworpen.

Hetzelfde gevolg, een ander moment

Inhoudelijk sluit dit artikel aan bij de regel voor teboekstaande schepen. Ook hier geldt dat een latere vervreemding, bezwaring, onderbewindstelling, verhuring of vervrachting niet tegen de beslaglegger kan worden ingeroepen. Het verschil zit in het aanknopingspunt. Bij een teboekstaand schip is dat de inschrijving in de registers, hier is dat de betekening van het proces-verbaal.

Waarom het moment zo belangrijk is

Tussen de beslaglegging aan boord en de betekening kan tijd zitten. In die tussentijd bestaat het beslag wel, maar mist het de werking tegenover derden die dit artikel verbindt aan de betekening. Voor de beslaglegger is dat een reden om geen dag te verliezen; de wet geeft hem daarvoor niet meer dan acht dagen. Wie treuzelt, loopt het risico dat het schip in die periode wordt overgedragen of verhuurd op een manier die hij wél moet accepteren.

Geen register, dus meer onzekerheid

Bij een niet-teboekstaand schip kan een koper niet in een register kijken wat erop rust. Dat maakt de aankoop van zo'n schip risicovoller dan die van een geregistreerd schip. Wie zo'n schip koopt, is aangewezen op wat de verkoper vertelt en op eigen onderzoek: wie is de eigenaar, ligt het schip ergens aan de ketting, is er een bewaarder aan boord gesteld.

Een voorbeeld. Een schuldeiser laat beslag leggen op een niet-teboekstaand motorschip. Nog voordat het proces-verbaal is betekend, verkoopt de eigenaar het schip aan een kennis. Die verkoop kan de beslaglegger wél worden tegengeworpen, want het aanknopingspunt van dit artikel — de betekening — lag er nog niet. Gebeurt dezelfde verkoop een dag na de betekening, dan verandert er voor de beslaglegger niets en kan hij het schip gewoon laten verkopen.

In de praktijk

Voor de beslaglegger telt hier de snelheid van de deurwaarder: het beslag is pas een stevige positie zodra het proces-verbaal is betekend. Voor de eigenaar betekent het dat hij vanaf de betekening niet meer vrij over het schip beschikt in verhouding tot deze schuldeiser. Voor een koper is het advies om bij een niet-geregistreerd schip goed door te vragen en zich niet te laten haasten; wie een schip koopt waarop beslag ligt, kan het kwijtraken zonder zijn geld terug te zien.