Ieder die een belang heeft bij een tussen andere partijen aanhangig geding, kan vorderen zich daarin te mogen voegen of daarin te mogen tussenkomen.
←
Terug 216 · De rechter voor wie de vrijwaringszaak moet worden gevoerd
Verder 219 · De inhoud van de conclusie tot voeging of tussenkomst
→
Artikel 217 Rv: Voeging en tussenkomst door een derde
Voeging en tussenkomst door een derde
Wettekst
Toelichting
Een procedure tussen twee partijen kan een derde flink raken. De uitkomst kan zijn eigendom, zijn contract of zijn positie in een keten bepalen, terwijl hij zelf niet is gedagvaard. Artikel 217 Rv geeft die derde een ingang: wie een belang heeft bij een tussen andere partijen lopend geding, kan vorderen zich daarin te mogen voegen of daarin te mogen tussenkomen. De rechter beslist of dat wordt toegestaan.
Voeging en tussenkomst zijn niet hetzelfde
Het onderscheid bepaalt wat u in de procedure kunt doen, dus kies bewust.
- Voeging. U schaart zich achter een van de partijen omdat u belang heeft bij hun overwinning. U voert eigen argumenten aan ter ondersteuning, maar u stelt geen eigen eis in.
- Tussenkomst. U komt voor uzelf op en stelt een eigen vordering in, die zich kan richten tegen één van beide procespartijen of tegen allebei. U wordt dan een zelfstandige partij in het geding.
Het belangvereiste
De sleutel is het belang, en de drempel ligt laag. U moet duidelijk maken dat de afloop van de procedure gevolgen kan hebben voor uw eigen rechtspositie: dat een ongunstige uitkomst voor de partij die u steunt u kan schaden, of dat u zelf een recht wilt inroepen. Nadeel dat alleen in geld of in uw commerciële positie zit, is daarvoor voldoende. Een zuiver gevoelsmatig belang schiet tekort. Hoe concreter u uw belang uitlegt, hoe groter de kans dat de vordering wordt toegewezen.
De rechter weegt daarnaast de goede procesorde. Komt de derde zo laat binnen dat de zaak daardoor ernstig wordt vertraagd, of gaat het eigenlijk om een ander geschil, dan kan de vordering stranden.
Wat het u oplevert
Wordt u toegelaten, dan bent u partij in het geding met de bijbehorende rechten: u ontvangt de stukken, u mag standpunten innemen, u komt naar de zitting en u bent aan het vonnis gebonden. Dat laatste snijdt twee kanten op. U kunt uw belang verdedigen, maar u kunt ook in de proceskosten worden veroordeeld als u ongelijk krijgt.
Een voorbeeld
Een gemeente vordert van een projectontwikkelaar dat een gebouw wordt aangepast omdat het niet aan de vergunning zou voldoen. De aannemer die het gebouw heeft neergezet, weet dat hij daarna aan de beurt is en heeft er belang bij dat wordt vastgesteld dat conform de tekeningen is gebouwd; hij vordert voeging aan de zijde van de ontwikkelaar. De buurman die stelt dat het gebouw zijn erfdienstbaarheid schendt, wil juist iets voor zichzelf en vordert tussenkomst met een eigen eis.
In de praktijk
Merkt u dat er een procedure loopt waarvan de uitkomst u raakt, wacht dan niet af. Voeging of tussenkomst moet vroeg genoeg worden gevorderd en moet worden gemotiveerd. Bedenk vooraf welk van de twee bij u past: heeft u dezelfde uitkomst voor ogen als een van de partijen, dan volstaat voeging; wilt u zelf iets vorderen, dan is tussenkomst nodig. Houd er rekening mee dat u met het meedoen ook procesrisico neemt, inclusief griffierecht en een mogelijke kostenveroordeling.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Voegen in cassatie kan, tussenkomen niet
Een derde die een vordering had overgenomen wilde in cassatie meedoen in het geding waarin haar rechtsvoorganger partij was. De Hoge Raad oordeelde dat tussenkomst in cassatie niet mogelijk is: wie tussenkomt stelt een eigen vordering of een eigen verweer in, en dat zou de beoordeling op een nieuwe feitelijke grondslag brengen, wat niet past binnen het kader van art. 419 Rv. Voeging op grond van art. 217 Rv kan wel, omdat de gevoegde partij zich bij het standpunt van de partij aan wier zijde zij zich voegt aansluit en dat ondersteunt. Voor het vereiste belang is voldoende dat een voor die partij ongunstige uitkomst ook de derde raakt.
-
Wanneer moet de rechter voeging of tussenkomst toestaan?
Het hof had een vordering tot voeging afgewezen, onder meer omdat die eerder had kunnen worden ingesteld. De Hoge Raad oordeelde dat dat argument de afwijzing niet kan dragen: in cassatie stond vast dat aan art. 218 Rv was voldaan, dat wil zeggen dat de incidentele conclusie was genomen voor of op de roldatum waarop de laatste conclusie in het aanhangige geding werd genomen. Is het belang van art. 217 Rv aanwezig en is de conclusie binnen die termijn genomen, dan is de vordering in beginsel toewijsbaar; alleen de eisen van een goede procesorde kunnen daar nog aan in de weg staan. Art. 218 Rv geeft dus een harde buitengrens, en wie daarbinnen blijft kan niet zonder meer traagheid worden verweten.
-
Is precedentwerking genoeg belang om te voegen?
Ondernemingen die in een parallelle kartelschadezaak werden aangesproken, wilden zich voegen in de cassatieprocedure omdat de uitkomst daarvan bepalend kon zijn voor hun eigen zaak. De Hoge Raad werkte het belangvereiste van art. 217 Rv uit: voldoende is dat de partij die voeging vordert nadelige gevolgen kan ondervinden van een voor de andere partij ongunstige uitkomst, waarbij het gaat om de feitelijke of juridische gevolgen van de toe- of afwijzing van de vordering of van het gezag van gewijsde van de eindbeslissingen. In de mogelijke precedentwerking van de uitspraak is dus nog geen voldoende belang gelegen, ook niet bij sterk op elkaar lijkende vorderingen of feitencomplexen tussen deels dezelfde partijen. De vordering werd afgewezen.
-
Alleen een derde kan zich voegen
Een partij die in de cassatieprocedure al als verweerster was betrokken, vorderde zich te mogen voegen aan de zijde van de eiseres. De Hoge Raad verklaarde haar niet-ontvankelijk: uit de tekst van art. 217 Rv volgt dat alleen een derde zich kan voegen en niet een procespartij. Een procespartij heeft daar ook geen belang bij, omdat zij in die hoedanigheid al de gelegenheid heeft haar standpunt in de hoofdzaak kenbaar te maken. De uitspraak bakent het toepassingsgebied van art. 217 Rv dus af aan de kant van wie de vordering kan instellen.
-
Wat mag de gevoegde partij zelf nog?
Een politieke partij had zich in hoger beroep gevoegd aan de zijde van de Staat en stelde daarna zelf cassatieberoep in. Betoogd werd dat zij als gevoegde partij de rechtsstrijd niet mocht uitbreiden. De Hoge Raad verwierp dat: het hof had onbestreden vastgesteld dat zij een voldoende belang had als bedoeld in art. 217 Rv en had haar als gevoegde partij toegelaten, waardoor zij partij is geworden in de procedure. Aan de gevoegde partij komt daarom het recht toe zelfstandig en op zelfstandig aangevoerde gronden een rechtsmiddel aan te wenden, om te voorkomen dat de uitspraak jegens haar in kracht van gewijsde gaat en de beslissingen daarin jegens haar gezag van gewijsde krijgen.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.