Artikel 1038c Rechtsvordering (1038c Rv)

Wie in arbitrage wordt aangesproken, heeft vaak zelf ook iets te vorderen. De aannemer die wordt aangesproken op gebreken, wil de onbetaalde termijnen zien. Artikel 1038c Rv bepaalt wanneer zo'n tegenvordering in hetzelfde geding kan worden meegenomen en wanneer die moet worden ingediend.

De voorwaarde: dezelfde arbitrageafspraak

Een tegenvordering is toelaatbaar als daarop dezelfde arbitrageovereenkomst van toepassing is als op de oorspronkelijke vordering. Dat is de logische begrenzing: arbiters ontlenen hun bevoegdheid uitsluitend aan wat partijen zijn overeengekomen. Valt de tegenvordering buiten die afspraak, dan hebben zij daarover niets te zeggen.

Er is een tweede weg. Partijen kunnen diezelfde arbitrageovereenkomst uitdrukkelijk of stilzwijgend van toepassing verklaren op de tegenvordering. Stilzwijgend gebeurt dat bijvoorbeeld wanneer de eiser inhoudelijk op de tegenvordering ingaat zonder te protesteren tegen de bevoegdheid. Wie dat niet wil, moet dus meteen bezwaar maken.

Het moment: meteen bij het antwoord

Het tweede lid stelt een duidelijk tijdstip: de tegenvordering wordt dadelijk bij de memorie van antwoord ingediend, tenzij partijen anders zijn overeengekomen. U kunt dus niet eerst rustig verweer voeren en pas na de zitting met een eigen claim komen.

Die eis dient de orde van het geding. De eiser moet weten waar hij zich tegen moet verdedigen voordat de schriftelijke ronde is afgelopen, en het scheidsgerecht moet de omvang van de zaak kunnen overzien bij het inrichten van de procedure.

Bent u te laat, dan bent u uw vordering niet per se kwijt, maar u loopt het risico dat zij in dit geding niet meer wordt toegelaten. U zou dan een nieuwe arbitrage moeten beginnen, met alle tijd en kosten van dien. Een verandering of vermeerdering van een al ingediende tegenvordering is wel mogelijk binnen de grenzen van artikel 1038d Rv.

Een voorbeeld. Een leverancier start arbitrage over onbetaalde facturen. De afnemer meent dat de geleverde partij ondeugdelijk was en schade heeft veroorzaakt. Omdat het arbitragebeding in dezelfde raamovereenkomst op beide kwesties ziet, kan hij zijn schadeclaim als tegenvordering opnemen in zijn memorie van antwoord en wordt alles in één procedure beslist.

In de praktijk

Ga bij ontvangst van de memorie van eis meteen na of u zelf iets te vorderen heeft en of het arbitragebeding daar ook op ziet. Doe dat vroeg, want de deadline is uw eerste inhoudelijke stuk.

Twijfelt u of uw vordering onder hetzelfde beding valt, dien haar dan toch in en licht toe waarom zij er volgens u wel onder valt. Doet de wederpartij daar inhoudelijk aan mee zonder de bevoegdheid te betwisten, dan kan dat als een stilzwijgende aanvaarding gelden.

Voor de eiser geldt het spiegelbeeld: wilt u niet dat de tegenvordering in deze arbitrage wordt behandeld, betwist de bevoegdheid dan direct en ga niet eerst inhoudelijk in op de claim.