Artikel 91 Rv: De roldatum en de aangewezen proceshandeling

Een civiele procedure loopt langs de rol: de lijst waarop lopende zaken per datum staan en waarop partijen om de beurt hun stukken indienen. Dit artikel zorgt ervoor dat u nooit alleen een datum krijgt, maar altijd ook te horen krijgt wat er op die datum van u wordt verwacht.

Datum en opdracht horen bij elkaar

Steeds wanneer de rechter bepaalt op welke dag de zaak weer op de rol komt, wijst hij tegelijk aan welke proceshandeling dan moet worden verricht. Een proceshandeling is een stap in de procedure: het nemen van een conclusie van antwoord, het indienen van een akte, het opgeven van getuigen, het vragen van een uitspraak. De combinatie van datum en opdracht maakt duidelijk wie aan zet is.

Dat is geen formaliteit. Wie op de roldatum niet doet wat hem is opgedragen, loopt het risico dat het recht om die handeling te verrichten vervalt en dat de zaak zonder zijn stuk verder gaat. Voor de eiser kan dat betekenen dat hij zijn reactie mist, voor de gedaagde dat zijn verweer niet meer meetelt.

Wie de rol doet

Komt een zaak in welke stand van het geding dan ook opnieuw op de rol voor een proceshandeling, dan gebeurt dat bij een enkelvoudige kamer: één rechter. Ook in een zaak die verder door drie rechters wordt behandeld, worden de rolbeslissingen dus door één rechter genomen. Dat houdt het verloop van de procedure eenvoudig en snel; over de zaak zelf wordt op de rol niet beslist.

Een voorbeeld. In een zaak over een niet-betaalde factuur bepaalt de rechter na de zitting dat de zaak over vier weken weer op de rol komt voor een akte van de gedaagde over een aantal overgelegde bankafschriften. Dan staat vast wie iets moet doen, wanneer, en waarover. De eiser weet dat hij die datum kan afwachten.

Uitstel vragen

Lukt het niet om op tijd klaar te zijn, dan vraagt u uitstel op de rol, en wel vóór de datum. De rechtbanken werken daarbij met vaste gewoonten over hoe vaak en hoe lang uitstel wordt verleend; instemming van de wederpartij helpt, maar geeft geen garantie. Een verzoek dat pas na de roldatum komt, is in beginsel te laat.

Wat u zelf moet bijhouden

• Noteer elke roldatum zodra u hem hoort of leest, samen met de handeling die erbij hoort.
• Reken terug vanaf die datum: wanneer moet uw stuk klaar zijn, en wanneer moet uw advocaat het uiterlijk hebben?

- Bewaar de rolberichten; daaruit blijkt later wat er wanneer is bepaald.

In de praktijk

De rol is de motor van de dagvaardingsprocedure. U zit niet steeds in de zaal, maar de zaak loopt wel door, en telkens is er iemand aan de beurt. Wie zijn beurt laat schieten, verliest niet altijd de zaak, maar wel de kans om nog iets te zeggen over het punt waar het om ging. Houd het contact met uw advocaat of gemachtigde rond een roldatum daarom kort.