Artikel 642g Rechtsvordering (642g Rv)

Zodra de rechtbank heeft verklaard dat het fonds is gesteld, begint de fase waarin de schuldeisers zich moeten melden. Artikel 642g Rv legt het tijdschema daarvan in handen van de rechter-commissaris. Hij bepaalt, na de vereffenaar te hebben gehoord, tot welke dag vorderingen en betwistingen bij de vereffenaar kunnen worden ingediend, en wanneer de verificatie plaatsvindt.

Wat er moet worden ingediend

Er zijn twee soorten stukken die bij de vereffenaar terechtkomen. Het eerste is de vordering zelf: de schuldeiser meldt wat hij te vorderen heeft. Het tweede is de betwisting van het beroep op beperking: een schuldeiser die vindt dat de schuldenaar zijn aansprakelijkheid helemaal niet mag beperken, moet dat op dit moment naar voren brengen.

Die betwisting kan breed of smal zijn. Zij kan gaan over alle schuldeisers tegelijk, of alleen over de verhouding tot één of enkele van hen. Dat onderscheid maakt de wet uitdrukkelijk, omdat het antwoord per vordering kan verschillen.

Wie het tijdschema bepaalt

De rechter-commissaris stelt de data vast en hoort daarvoor eerst de vereffenaar, die weet hoeveel schuldeisers er zijn en wat de administratie aankan. De wet dringt aan op tempo: de uiterste dag moet zo spoedig mogelijk worden bepaald.

Daarnaast prikt hij de dag of dagen waarop hij de ingediende vorderingen verifieert en de betwistingen behandelt, met tijd en plaats erbij. Bij meer fondsen kunnen die momenten verschillen, en zelfs binnen één fonds kunnen er meerdere zittingsdagen zijn. Bij een groot ongeval met tientallen schuldeisers is dat ook nodig.

De termijn van acht weken

Tussen de uiterste dag voor indiening en betwisting en de dag van de verificatiezitting moeten ten minste acht weken liggen. Die periode is er voor iedereen: de vereffenaar kan de ingediende vorderingen ordenen en beoordelen, de schuldenaar kan zien wat er tegen hem wordt aangevoerd, en de schuldeisers kunnen kennisnemen van elkaars claims.

Wie de uiterste dag voorbij laat gaan, staat zwak. De hele opzet van de verdeling is dat op de verificatiezitting duidelijk is welke vorderingen er zijn. Meld uw vordering dus ruim op tijd aan en wacht niet tot de laatste dag. Is het toch te laat geworden, dan is niet alles verloren: artikel 642o Rv staat de rechter-commissaris toe een te late vordering op verzoek van de schuldeiser alsnog tot de verificatie toe te laten, en hij moet dat doen wanneer de schuldeiser buiten Nederland woont en zich daardoor niet eerder kon melden. Dat verzoek moet dan wel meteen worden gedaan.

Een voorbeeld

Na een aanvaring met schade aan lading en aan een steiger stelt de reder een fonds. De rechtbank geeft de verklaring af. De rechter-commissaris bepaalt daarop dat vorderingen en betwistingen tot een bepaalde datum bij de vereffenaar moeten binnen zijn, en plant de verificatiezitting ruim twee maanden later. De ladingbelanghebbenden dienen hun schade in; één van hen betwist bovendien dat de reder zich op beperking mag beroepen.

In de praktijk

Voor de schuldeiser: houd twee dingen uit elkaar. Het aanmelden van uw vordering is iets anders dan het betwisten van het recht op beperking. Wilt u beide, dan moet u beide binnen dezelfde termijn doen.

Voor de schuldenaar: gebruik de periode van acht weken om de ingediende vorderingen te beoordelen. Op de verificatiezitting wordt bepaald welke claims meedelen, en dat is het moment waarop u tegen een opgeblazen vordering iets kunt inbrengen.